Monthly Archives: August 2014

व.पु.मय होताना..

vapukale

“कबुतराला गरुडाचे पंख लावता येतीलही……. पण गगन भरारीच वेड रक्तातच असाव लागत….
कारण आकाशाची ओढ दत्तक घेता येत नाही !”

मागच्या काही दिवसात  ह्या ओळी वाचनात आल्या. माझ्या BE मधील SlamBook च्या headline असलेल्या या ओळी कोणाच्या आहेत ह्या त्या वेळेस मला माहित नव्हते. शोधांती मी व.पु. पर्यंत पोहचलो. त्यांच्या साहित्याबद्दल मी काय समीक्षण करणार? जेव्हापासून वाचतोय तेव्हापासून व.पु. वाचतोयच आहे. कित्येक वेळा पारायण केलं तरी व.पु. च्या कथेत दर वेळी नवीन काहीतरी भेटतं.

मला व.पु.ची सर्वच पुस्तके आवडली. प्रत्येक पुस्तक काही ना काही नवीन शिकवून आणि सांगून जात. प्रत्येक कथा सुंदर आहे, व.पु.ची भाषाशैलीची अप्रतिम आहे. पुस्तकांबरोबरच व.पुं चं कथाकथन देखील अफ़लातून आहे. झिंटू, तूच माझी वहिदा, दोंदे…. अशा कित्येक कथा कित्येक वेळा ऐकल्या आहेत.

मला कायम विचार पडतो कि, एखादा व्यक्ती जीवनाविषयी/आयुष्यावर एवढे छान कसे काय लिहू शकतो? आणि ते फक्त व.पु.नेच करावे..

 

व.पु.च्या संदर्भात काही लिंक्स, काही मिळालेल्या तर काही जमवलेल्या
Blog: www.vapurzaa.blogspot.com
Facebook: https://www.facebook.com/vapuvichar
Android Application,
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.ameyapps.vapu.quotes

~ एक व.पु.प्रेमी
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

स्वातंत्र्यदेवतेची विनवणी

Happy Independence Day Facebook Photos

विष्णु वामन शिरवाडकर,(२७ फेब्रुवारी, १९१२-१० मार्च १९९९) हे मराठी भाषेतील अग्रगण्य कवी, लेखक, नाटककारसमीक्षक होते. त्यांनी कुसुमाग्रज या टोपणनावाने लेखन केले. ते आत्मनिष्ठ व समाजनिष्ठ जाणीव असणारे मराठीतले महत्त्वाचे लेखक मानले जातात. सरस्वतीच्या मंदिरातील देदीप्यमान रत्न असे त्यांचे वर्णन करतात. वि.स. खांडेकर यांच्यानंतर मराठी साहित्यात ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळवणारे ते दुसरे साहित्यिक होते. त्यांचा जन्म दिवस हा मराठी भाषा दिवस म्हणून साजरा केला जातो.

स्वातंत्र्यदिनावर आधारित अशीच त्यांची एक अजरामर कलाकृती..

पन्नाशीची उमर गाठली अभिवादन मज करु नका।
मीच विनविते हात जोडुनी वाट वाकडी धरु नका।।
सूर्यकुलाचा दिव्य वारसा प्रिय पुत्रांनो तुम्हा मिळे।
काळोखाचे करून पूजन घुबडांचे व्रत वरु नका।।

अज्ञानाच्या गळ्यात माळा अभिमानाच्या घालु नका।
अंध प्रथांच्या कुजट कोटरी दिवाभितासम दडू नका।।
जुनाट पाने गळुन पालवी नवी फुटे हे ध्यानि धरा।
एकविसावे शतक समोरी सोळाव्यास्तव रडू नका।।

वेतन खाऊन काम टाळणे हा देशाचा द्रोह असे ।
करतिल दुसरे बघतिल तिसरे असे सांगुनी सुटू नका।।
जनसेवेस्तव असे कचेरी ती डाकूंची नसे गुहा।
मेजाखालुन मेजावरतुन द्रव्य कुणाचे लुटू नका।।

बोथट पुतळे पथापथावर ही थोरांची विटंबना।
कणभर त्यांचा मार्ग अनुसरा वांझ गोडवे गाऊ नका।।
सत्ता तारक सुधा असे पण सुराहि मादक सहज बने।
करिन मंदिरी मी मदिरालय अशी प्रतिज्ञा घेउ नका।।

प्रकाश पेरा अपुल्या भवती दिवा दिव्याने पेटतसे।
इथे भ्रष्टता तिथे नष्टता शंखच पोकळ फुंकु नका।।
पाप कृपणता पुण्य सदयता संतवाक्य हे सदा स्मरा।
भलेपणाचे कार्य उगवता कुठे तयावर भुंकु नका।।

गोरगरिबा छळू नका । पिंड फुकाचे गिळू नका।
गुणीजनांवर जळू नका।
उणे कुणाचे दिसता किंचित देत दवंडी फिरु नका।
मीच विनविते हात जोडुनी वाट वाकडी धरु नका।।

परभाषेतहि व्हा पारंगत ज्ञानसाधना करा, तरी।
माय मराठी मरते इकडे परकीचे पद चेपु नका।।
भाषा मरता देशही मरतो संस्कृतिचाही दिवा विझे।
गुलाम भाषिक होऊनि अपुल्या प्रगतीचे शिर कापु नका।।

कलम करी ये तरी सालभर सण शिमग्याचा ताणु नका।
सरस्वतीच्या देवळातले स्तंभ घणाने तोडु नका।।
पुत्र पशूसम विकती ते नर, नर न नराधम गणा तया।
परवित्ताचे असे लुटारु नाते त्याशी जोडु नका।।

स्वच्छ साधना करा धनाची बैरागीपण नसे बरे।
सदन आपुले करा सुशोभित दुसर्याचे पण जाळु नका।।
तरुणाईचे बळ देशाचे जपा वाढवा तरुपरी।
करमणुकीच्या गटारगंगा त्यात तयाला क्षाळु नका।।

सुजन असा पण कुजन मातता हत्यार हातामधे धरा।
सौजन्याच्या बुरख्याखाली शेपुट घालुन पळू नका।।
करा कायदे परंतु हटवा जहर जातिचे मनातुनी ।
एकपणाच्या मारुन बाता ऐन घडीला चळू नका।।

समान मानव माना स्त्री तिची अस्मिता खुडू नका।
दासी म्हणुनी पिटू नका वा देवी म्हणुनी भजू नका।।
नास्तिक आस्तिक असा कुणीही माणुसकीतच देव पहा।
उच्च नीच हा भेद घृणास्पद उकिरड्यात त्या कुजू नका।।

माणुस म्हणजे पशू नसे। हे ज्याच्या हृदयात ठसे।
नर नारायण तोच असे।
लाख लाख जन माझ्यासाठी जळले मेले विसरु नका।
मीच विनविते हात जोडुनी वाट वाकडी धरु नका।।

कुसुमाग्रज

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

प्रेमाचा अर्थ….

cute-love-quotes

सकाळी डोळे उघडण्यपूर्वी
ज्याचा चेहरा पाहण्याची इच्छा होते
ते प्रेम आहे…

मंदिरा मध्ये दर्शन करताना
जो जवळ असल्याचा भास होतो
ते प्रेम आहे…

भांडून सुधा ज्याचा राग येत नाही
ते प्रेम आहे…

ज्याच्या कुशीत डोके ठेवल्यावर
पूर्ण दिवसाचा थकवा दूर झाल्यासारखे वाटते
ते प्रेम आहे…

ज्याच्या कुशीत डोके ठेवल्यावर
मन मोकळे झाल्यासारखे वाटते
ते प्रेम आहे…

स्वताला कितीही त्रास झाला
तरीही ज्याच्यासाठी ख़ुशी मागतो
ते प्रेम आहे…

ज्याला लाख विसरण्याचा प्रयत्न
करा विसरता येत नाही
ते प्रेम आहे…

कुटुंबाच्या फोटो मध्ये आई-बाबाच्या सोबत ज्याचा फोटो असावा
असे आपल्याला वाटते
ते प्रेम आहे..

ज्याच्या चुकीना रागावतो आणि नंतर एकांतात हसू येते
ते प्रेम आहे..

हि पोस्ट वाचताना प्रत्येक ओळीला
ज्याची आठवण आली
ते प्रेम आहे…

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

दृष्टी..

मराठी स्क्रॅप – नक्की वाचा ही गोष्ट… आणि आवडल्यास शेअर करा…!!!

Eyes

एक आंधळा भिकारी रस्त्यावर एका बाजूला बसलेला…

त्याच्याकडे कुणाचेही लक्ष नाही…

तो एव्हढा दरिद्री आहे की त्याला अश्रू देखील महाग झालेत….

गेली कित्येक वर्षे तो रडलेला नाही.
.
.
एक लेखक पूर्णपणे दिवाळं वाजलेला…
.
.
.
खिचात दमडादेखील नसतांना तो लेखक फिरायला बाहेर पडतो.
.
.
त्याची नजर त्या भिका-याकडे आणि त्याच्या त्या करूण अवस्थेकडे जाते.
.
.
त्या भिक-याच्या बाजूला एक पाटी आणि दोन-तीन खडू पडलेले.
.
.
हा लेखक त्या भिक-याकडे जातो आणि म्हणतो..
.
.
“मित्रा, मी एक लेखक आहे, ज्याच्याकडे एक दमडादेखील नाही, पण माझ्याकडे कला आहे, माझ्याकडे शब्दांची शक्ती आहे…. ती मी तुला देउ शकतो…

तुझ्या परवानगीने मी या पाटीवर काही लिहू का?”
.
.
“साहेब” भिकारी म्हणतो ”
माझ्याशी कुणी बोलतदेखील नाही… मी एक गरीब आंधळा भिकारी… तुम्हाला त्या पाटीचं जे ठीक वाटतं ते करा.”
.
.
तो लेखक त्या पाटीवर काहीतरी लिहून निघुन जातो.
.
.
त्या क्षणापासून भिका-याच्या लक्षात येते की,
एकदम जाणा-या येणा-यांपैकी प्रत्येकजण त्याच्याजवळ थांबून त्याच्यापूढ्यात पैसे टाकू लागलाय.
.
.
थोड्याच वेळात तिथे पैशाची रास जमते…
.
.
तो भिकारी बेचैन होतो… नाण्यांची रास वाढतच जाते…
.
.
तो एव्हढा अस्वस्थ होतो की पैसे टाकणा-यांपैकी एकचा हात पकडतो आणि म्हणतो “साहेब माफ करा तुमचा हात पकडल्याबद्दल… मी एक गरीब आंधळा भिकारी आहे…

मला कृपा करुन जर या पाटीवर काय लिहीलंय ते वाचून दाखवलेत तर फार उपकार होतील.”
.
.
तो माणूस पाटी उचलतो आणि वाचायला लागतो…
.
.
.
.
“वसंत ऋतू, बहरलेली सृष्टी, आणि माझ्या नशिबी हरवलेली दृष्टी.”
.
.
.
.
भिका-याच्या गालावरुन अश्रू ओघळायला लागतात.
.
.
.
आयुष्य कुणी जास्त जाणलं?
या ओळी लिहीणा-या लेखकानं? त्या ओळी वाचून पैसे टाकणा-या लोकांनी?

कि इतक्या वर्षांनी रडणा-या त्या भिका-यानं??
तुमचे डोळे चांगले असतील तर तुम्ही जगाच्या प्रेमात पडाल पण जर तुमची जीभ गोड असेल तर हे जग तुमच्या प्रेमात पडेल… माणसाला बोलायला शिकण्यास (किमान ) २ वर्ष लागतात … पण “काय बोलावे” हे शिकण्यास पूर्ण आयुष्य निघून जाते…

ओढ म्हणजे काय ते जीव
लावल्याशिवाय कळत नाही…..

प्रेम म्हणजे काय ते स्वतः
केल्याशिवाय कळत नाही…..

जिंकण म्हणजे काय ते
हरल्याशिवाय कळत नाही…..

दुःख म्हणजे काय ते अपेक्षाभंग
झाल्याशिवाय कळत नाही…..

सुख म्हणजे काय ते दुसर्यांच्या हास्यात
शोधल्याशिवाय कळत नाही…..

समाधान म्हणजे काय ते आपल्यात
शोधल्याशिवाय कळत नाही…..

मैत्री म्हणजे काय ते जीव
लावल्याशिवाय कळत नाही…..

आपली माणस कोण ते
संकटांशिवाय कळत नाही…..

सत्य म्हणजे काय ते डोळे
उघडल्याशिवाय कळत नाही…..

उत्तर म्हणजे काय ते प्रश्न
पडल्याशिवाय कळत नाही…..

जबाबदारी म्हणजे काय हे त्या
सांभाळल्याशिवाय कळत नाही…..

काळ म्हणजे काय हे तो निसटून
गेल्याशिवाय कळत नाही…..
मला माणसे जोडायला आवडतात,

माणसांशी नाती जोडायला आवडतात
जोडलेली नाती जपायला आवडतात,

कारण माझा विश्वास आहे की,

माझ्या मृत्यूनंतर मी कमावलेली संपत्ती मी माझ्याबरोबर घेऊन जाणार नाही,परंतु मी जोडलेल्या माझ्या माणसांच्या डोळ्यांतील अश्रूंचा एक थेंब हाच माझ्याकरिता लाखमोलाचा दागिना आणि हीच माझी माझ्या आयुष्यातीलॊ खरी कमाई असेल…

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)