Category Archives: कविता

“बापाला शहरात करमत नाही…”

आभाळानं भरगच्च कोसळल्यावर
पिकानं तरारून यावं
तसा भरभरून येतो बाप
मुलानं शहरात बांधलेल्या
टुमदार बंगल्यात शिरताना

हयातभर
राबूनही बांधता आल्या नाहीत
मातीच्या चार भिंती
आणि चार वर्षात बांधलं पोरानं
टोलेजंग घर !

जीव हरखून जातो त्याचा.
पीक कर्जासाठी शंभरदा फिरवणा-
या बँका
दहा लाख देतात दोन दिवसात घर
बांधायला
हे ऐकून अचंबीत होतो बाप !
‘व्याज खाणं हे पाप आहे ?
हे पक्क बसलेल्या त्यांच्या डोक्यात
शिरत नाही बँकांचं कौटिल्यीय
अर्थशास्त्र

शेण-माती तुडवून
तुटकी झालेली वहाण
कोठे काढावी ?या यक्ष प्रश्नासह
तो प्रवेशतो
चकचकीत संगमरवरी बैठकीत !

पोराच्या इस्टेटीत हक्क
मागणारा बाप
जन्माला आला नाही अद्याप
कदाचित म्हणून –
तो बसतो सर्वांग चोरून
सोफासेटच्या मऊशार कोप-यात.

संध्याकाळी
रंगीत युनिफ़ॉर्मला साजेसे बूट घालून,
स्कूलबसने ऐटीत परतणा-
या नातवांना
तो सांगू शकत नाही
फाटक्या चड्डीत अनवाणी पायानं
पोराला शाळेत
पाठवताना खाल्लेल्या खस्ता
आणि झालेली जीवाची घालमेल.

रात्री तो पाहू शकत नाही
टी.व्ही.च्या पडद्यावरचा
तारुण्याचा धुडगूस ,
‘अनवांटेड सेव्हन्टी टू ‘सारख्या
जाहिरातींची वरात
आणि अनैतिक संबंधाचं
उदात्तीकरण करणा-या मालिका.

मग ‘बेसिनमध्ये थुंकू नका ‘
ही समज आठवत ,
खोकल्याची उबळ दाबत
तो गुदमरत राहतो पहाटेपर्येंत
डनलपच्या गादीवर !

मात्र पिकाच्या वाढीसाठी
टिपूसभर पाण्याला तरसणारा बाप
धुडकावून लावतो सूचना
संडासमध्ये भरपूर
पाणी वापरण्याची .

सकाळी फुरके मारून चहा पिताना
सुटत नाही त्याच्या नजरेतून
नातवांनी दाबलेलं उपरोधिक हसू ,
सुनेच्या कपाळावरील आठ्या
आणि पोरानं लोकलाजेस्तव
चेह-यावर आणलेलं
बापप्रेमाचं उसनं अवधान !

मग सुरु होते त्याची लगबग
परतण्याची !
बाप आता थांबणारच नाही
अशी खात्री झाल्यावर
पोरगा आग्रहाने म्हणतो –
‘ आला आहात तर थांबा
दोन दिवस आरामात.’
तो मिस्किलपणे
हसतो आणि म्हणतो –
‘बेटा ,मला खेडयात रहायची सवय ‘
शहरात मला करमत नाही…’

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

शब्द…

🎊🎊🎊* शब्द *🎊🎊🎊

शब्दांनिच शिकवलय पडता पडता सावरायला,
शब्दांनिच शिकवलय रडता रडता हसायला,

शब्दांमुऴेच होतो एखाद्याचा घात आणि
शब्दांमुऴेच मिऴते एखाद्याची आयुष्यभर साथ,

शब्दांमुऴेच जुऴतात मनामनाच्या तारा आणि
शब्दांमुऴेच चढतो एखाद्याचा पारा,

शब्दच जपुन ठेवतात त्या गोड आठवणी ,
आणि शब्दांमुऴेच तरऴते कधितरी डोऴ्यात पाणी…

“म्हणूनच जो जीभ जिंकेल तो मन जिंकेल आणि जो मन जिंकेल तो जग जिंकेल”

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

बाप झालास ना…

बाप झालास ना आता
तर , बापाच्या इमानास जाग
बाळांना लाज वाटणार नाही
अस, आयुष्यभर वाग

वळवाच्या वादळी पावसागत
कोणावर आता कडाडू नको
ठासुन भरलेली जवानीची तोफ
उगीच तोंडावाटे धडाडू नको

बायको तुझी आता
फक्त बायको नाही राहिली
अरे तुझ्या काळजाच्या तुकड्यांनी
तीच्यात एक जबाबदार आई पाहिली
म्हणून , जे काही मागायचं ते
एक पायरी उतरूण माग
बाप झालास ना आता
तर, बापाच्या इमानास जाग

घरट्यातील पिलांची जाणीव
बेफाम लढणाऱ्या पक्षात असू दे
भांडणात शस्त्र चालवण्यापुर्वी
तू बाप आहे लक्षात असू दे

तुरुंगा पेक्षा तुझी गरज
तुझ्या बाळांना जास्त आहे
पण , शस्त्रा ऐवजी प्रेमाची भाषा
खरच , काय जबरदस्त आहे
म्हणून घरात असो नाहीतर बाहेर
आवरायला शिक तू राग
बाप झालास ना आता
तर ,बापाच्या इमानास जाग

भरधाव गाडी चालवताना
बाळाला आठवून दाब अँक्सीलेटर
लूळा पांगळा बाप झालातर
स्वतःच्या नशीबावर फोडतील ते खापर

चुकून व्यसनाची वाट धरली असेल तर
आता तरी सोडून दे बाबा
तुझ्या बाळाच्या बाळांनाही
धडधाकट मिळूदे आजोबा
उगीच घालू नको धोक्यात
तुझ्या कुटुंबाची नवीन बाग
बाप झालास ना आता
तर,बापाच्या इमानास जाग

भ्रष्ट कमईच्या तळतळाटावर
बाळांना मोठं व्हायचं नाही
लुबाडलेल्या प्रतिष्ठीत छताखाली
त्यांना कधीच रहायचं नाही

म्हणून हे साऱ संसारासाठी करतोय
हे सांगन्यात काही अर्थ नाही
स्वाभिमानी बाप होण्यास
ते समजतील तू समर्थ नाही

म्हणून त्याच्या आयुष्यावर पाडू नको
तुझ्या पापाचा डाग
बाप झालास ना आता
तर, बापाच्या इमानास जाग
तुझ्या बाळांना लाज वाटणार नाही
असच आयुष्यभर वाग

कवी – भालचंद्र कोळपकर, (९९२२७६०१२५)

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

तू बुद्धी दे, तू तेज दे | “डॉ . प्रकाश बाबा आमटे – द रिअल हिरो”

डॉ. प्रकाश बाबा आमटे – दि रियल हिरो हा चित्रपट महान समाजसेवक बाबा आमटे मुलगा डॉ. प्रकाश बाबा आमटे यांच्या संघर्षमय जीवनावर आधारित आहे. दि. २३ डिसेंबर १९७३ पासून ते, त्यांच्या पत्नी डॉ. मंदाकिनी आमटे यांच्यासह गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड तालुक्यातील हेमलकसा येथे लोकबिरादरी प्रकल्प या नावाने स्थानिक आदिवासी लोकांसाठी दवाखाना चालवतात तसेच लोकांनी आणून दिलेल्या जखमी वन्य प्राण्यांवरही ते उपचार करतात.

या चित्रपटातील ही एक श्रवणीय अशी प्रेरणादायी प्रार्थना,

तू बुद्धि दे तू तेज दे नवचेतना विश्वास दे
जे सत्य सुंदर सर्वथा आजन्म त्याचा ध्यास दे

हरवले आभाळ ज्यांचे हो तयांचा सोबती
सापडेना वाट ज्यांना हो तयांचा सारथी
साधना करिती तुझी जे नित्य तव सहवास दे

जाणवाया दुर्बलांचे दुःख आणि वेदना
तेवत्या राहो सदा रंध्रातुनी संवेदना  
धमन्यातल्या रुधिरास या खल भेदण्याची आस दे
सामर्थ्य या शब्दांस आणि अर्थ या जगण्यास दे

सन्मार्ग आणि सन्मती लाभो सदा सत्संगती
नीती ना ही भ्रष्ट हो जरी संकटे आली किती
पंखास या बळ दे नवे झेपावण्या आकाश दे

गीतकार : गुरु ठाकूर,
गायक : विभावरी आपटे,
संगीतकार : राहुल रानडे ,
गीतसंग्रह/चित्रपट : डॉ. प्रकाश बाबा आमटे (२०१४)

For mp3 Song – Click Here

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

परी

10646956_553944011398179_5583817570237437243_n

मी कुठे म्हणालो ‘ परी’ मिळावी
फक्त जरा ‘बरी’ मिळावी,
प्रयत्न मनापासून आहेत मग
किमान एक ‘तरी’ मिळावी!!

स्वप्नात तशा खूप भेटतात
कधीतरी खरी मिळावी…
हवीहवीशी एक जखम
एकदातरी उरी मिळावी!!

गालावर खळी नको तिच्या
फक्त जरा हासरी मिळावी..
चंद्राइतकी सुंदर नकोच
फक्त जरा लाजरी मिळावी!!

मी कुठे म्हणालो परी मिळावी
फक्त जरा बरी मिळावी…!!!

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)