वेडात मराठे वीर दौडले सात

लता मंगेशकरांच्या आवाजातील कुसुमाग्रजांच्या या अप्रतिम पंक्तींनी मराठी मानसात आणि मराठी साहित्यात सेनापती प्रतापराव गुजर आणि त्यांच्या सहा साथीदारांचे महत्वपूर्ण योगदान अधोरेखित केले आहे.

कुसुमाग्रजांच्या या गीतात नेमके वर्णन कशाचे आहे, याविषयी सर्वश्रुत असणारी कहाणी पुढीलप्रमाणे –

सन १६७३ साली राज्याभिषेकापूर्वी शिवाजी महाराज पन्हाळगडावर स्थित होते. याच काळात अदिलशाही सरदार बहलोल खान मराठी मुलुखावर आक्रमण करण्याकरिता ३० हजारांची फौज घेऊन तो निघाला.

“खान वलवल भारी करतो, त्यास मारोन फते करणे.” असा आदेश महाराजांनी सरसेनापती प्रतापराव गुजर यांना दिले.

खानाचा मुक्काम मिरजेच्या बाजूला कर्नाटक प्रांतातील उमराणी गावात होता, सरसेनापतींनी गनिमी काव्याचा वापर करत भल्या पहाटे खानाची नाकेबंदी केली. कुठलाही प्रतिकार न करता बहलोलखान प्रतापरावाला शरण आला. आपण पुन्हा स्वराज्याच्या वाट्याला येणार नाही असे म्हणून अभयदान मागितले.

युद्धात शरण आलेल्यांना मारु नये, या लढाई धर्माला जागत प्रतापरावांनी मोठ्या मनाने बहलोल खानाला माफ करत सोडून दिले.

महाराज राज्याभिषेकाच्या तयारीत असताना शत्रूपासून सावधगिरी बाळगून होते. राज्याभिषेकात अडथळा येऊ नये म्हणून मोगलांचा सुभेदार बहादुर खानाला गोडी गुलाबीची पत्रे पाठकून झुलवत ठेवले होते. अशावेळी हातात आलेल्या शत्रूला परस्पर सोडून दिल्याने महाराज प्रतापरावांवर नाराज झाले. खरमरीत पत्र लिहून महाराजांनी सेनापतींना जाब विचारला आणि नाराजी व्यक्त केली.

महाराजांच्या अंदाजाप्रमाणे बहलोल खानाने पुन्हा उपद्रव सुरु केला. सर्जाखानासह तो पुन्हा स्वराज्याच्या दिशेने चाल करून आला. शिवराज्याभिषेकाची तयारी रायगडावर सुरू झाली होती. यात होणारे बहलोल खानाचे हल्ले महाराजांना पचण्यासारखे नव्हते. बहलोलखान स्वराज्यावर पुन्हा चालून येत असल्याचे पाहून त्यांना राग येणे स्वाभाविक होते.

त्यांनी संतापाने प्रतापरावांना दुसरे पत्र लिहिले, “हा बहलोल वरचेवरी येतो. यांसी गर्दीस मेळवून फत्ते करणे. अन्यथा आम्हांस तोंड न दाखवणे.” महाराजांचे हे शब्द प्रतापरावांच्या जिव्हारी लागले.

बहलोल कोल्हापूरच्या बाजूने पन्हाळ्यावर आक्रमण करण्याच्या तयारीत होता, प्रतापराव या सुमारास गडहिंग्लज परिसरात होते. खानाचे सैन्य नेसरीच्या दिशेने चाल करून येत आहे ही बातमी त्यांना समजली.

महाराजांची नाराजी दूर करायची असेल तर खानाचा वध करण्याशिवाय दुसरा पर्याय दिसत नव्हता. प्रतापरावांनी तलवार घेतली आणि घोड्यावर मांड मारून कूच केली. आपल्या सेनापतींचा अवतार पाहून विसाजी बल्लाळ, विठोजी शिंदे, दीपाजी राऊतराव, विठ्ठल पिळदेव, सिद्दी हिलाल, कृष्णाजी भास्कर हे सहा शिलेदार प्राण हातावर घेऊन बहलोल खानाच्या प्रचंड अशा मोठ्या फौजेचा मुकाबला करण्यासाठी प्रतापरावांसोबत निघाले.

संख्याबळाचा विचार करता लढाई कुठेच बरोबरीची नव्हती. मात्र या सात वीरांचा आवेश उत्स्फूर्त होता. स्वामीनिष्ठेच्या वेडापायी प्राणत्यागाची त्यांची तयारी होती.

नेसरीच्या खिंडीत मराठ्यांचे सात वीर शत्रूवर तुटून पडले. त्या सात वीरांनी बेभान होऊन खानाचे बरेच सैनिक कापून काढले. खानाच्या हजारोंच्या संख्येत असलेल्या सैन्यासमोर या सात वीरांचा निभाव लागणे केवळ अशक्य होते. परिणामी धाडस आणि शौर्याची परिसीमा गाठणारे हे सात मराठे २४ फेब्रुवारी १६७४ रोजी धारातीर्थी पडले.

सात वीरांच्या बलिदानापुढे खानही नमला. त्याने आपला मार्ग बदलला. तो परत फिरल्याने जवळ येऊन ठेपलेला राज्याभिषेक पुढे निर्विघ्नपणे पार पडला. ६ जून १६७४ रोजी शिवाजीराजे छत्रपती झाले.

ही घटना ऐकल्यावर महाराजांना अतीव दु:ख झाले. या सात वीरांचे स्मारक महाराजांनी नेसरीजवळ उभारले. तसेच राजाराम महाराजांचा विवाह प्रतापरावांची कन्या जानकीबाईंशी लावला.

धन्यवाद..!!

संदर्भ :
डॉ. सतीश कदम (दैनिक सामना)
जयवंत पाटील बोरसे (महाराष्ट्र टाइम्स)

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी, Google Group)

अडाणी आईवडील

मध्यमवर्गीय घरातील एका मुलाला १० वीच्या परिक्षेत ९०% गुण मिळाले. वडील खुषीने Marksheet न्याहाळत आपल्या पत्नीला … अग… छान लापशी बनव, तुझ्या लाडक्याला ९०% मार्क्स मिळालेत… शालांत परिक्षेत..!

आई किचनमधुन पळत पळत येत म्हणाली, “.. बघुया मला दाखवा…!

इतक्यात,.. मुलगा पटकन बोलला …
“बाबा तिला कुठे Result दाखवताय ?… तिला काय लिहता वाचता येते का.? अशिक्षित आहे ती…!”

भरल्या डोळ्याने पदर पुसत आई लापशी बनवायला निघुन गेली.

ही गोष्ट वडिलांना लगेच लक्षात आली…! मग ते मुलाच्या संवादात भर टाकुन म्हणाले… “हो रे ! ते पण खरच आहे…!

तु पोटात असताना तिला दुध बिल्कुल आवडत नसताना तु सुधृड व्हावास म्हणून नऊ महीने ती रोज दुध पित होती…
*अशिक्षित होती ना…*

तुला सकाळी सात वाजता शाळेत जाव लागायच म्हणजे स्वतः सकाळी पाच वाजता उठुन तुझ्या आवडीचा नाष्ता आणि डबा बनवायची…..
*अशिक्षित होती ना…*

तु रात्री अभ्यास करता करता झोपून जायचा तेव्हा येउन ती तुझी वह्या पुस्तक बरोबर भरुन तुझ्या अंगावर पांघरुन नंतरच झोपायची…
*अशिक्षित होती ना…*

तू लहानपणी बहुतेकवेळा आजारी असायचास… तेव्हा रात्र-रात्र जागुन ती परत सकाळी तिची काम चोख करायची….
*अशिक्षित होती ना…*

तुला Branded कपडे घेउन द्या म्हणून माझ्या मागे लागायची आणि स्वतः मात्र एकाच साडीवर वर्षे चालवायची.
*अशिक्षित होती ना….*

बाळा…. चांगली शिकलेली लोक पहिला स्वतःला स्वार्थ आणि मतलब बघतात.. पण तुझ्य आईने आजवर कधीच तो बघितला नाही.
*अशिक्षित आहे ना ती…*

ती जेवण बनवुन आपल्याला वाढता वाढता कधी कधी स्वतः जेवायच विसरुन जायची… म्हणून मी अभिमानाने सांगतो की *’तुझी आई अशिक्षित आहे…’*

हे सगळ ऐकुन मुलगा रङत रडत आईला बिलगुन बोलतो.. “आई मी तर फक्त पेपरवर ९०% मार्क मिळवलेत. पण माझ्या आयुष्याला १००% बनवणारी तु पहिली शिक्षक आहेस. आणि ज्या शिक्षकांची मुल ९०% मार्क मिळवतात.. त्या शिक्षकांकडे किती ज्ञान असेल ह्याचा मी कधी विचार केलाच नाही.
आई आज मला ९०% मार्क्स मिळवुन पण मी अशिक्षित आहे आणि तुझ्याकडे PHD च्या पण वरची Degree आहे. कारण मी आज माझ्या आईच्या रुपात डॉक्टर, शिक्षक, वकिल, माझे कपडे शिवणारी Dress Designer, Best Cook ह्या सगळ्यांच दर्शन घेतल……!

*बोध:*

प्रत्येक मुला- मुलीनी *जे आईवडिलांचा अपमान करतात, पाणउतारा करतात, शुल्लक कारणावरुन रागवतात.* त्यांनी विचार करावा.
त्यांच्यासाठी काय काय सोसलय आईवडिलांनी..🙏
*आई साठी नक्कीच शेअर करा.*👌🌹

मी नेहमी एकाच मुलीच्या प्रेमात पडतो…

देवाशप्पथ खरं सांगतोय, खोटं सांगणार नाही. आयुष्यात मी आजपर्यंत 23 पोरींवर मनापासून प्रेम केलयं. अगदी आठवीत असल्यापासून मी प्रेम करायला सुरवात केली. तेव्हापासून आजपर्यंत (म्हणजे आता मी एका मुलाचा बाप झालोय) प्रत्येकवेळी मी एकाच पोरीवर प्रेम करत आलोय. आता मी फक्त बायकोवर प्रेम करतोय आणि तेही फक्त माझ्याच. 

marathi

शाळा पिक्‍चर पाहिला आणि मला माझ्या शाळेची आठवण झाली, तेव्हा माझीसुद्धा अशीच एक लाइन होती. तिला कधीच कळले नाही, की मी तिच्यावर किती प्रेम करतोय ते. अगदी “फूल और कांटे’मधल्या अजय देवगणसारखा मी तिच्यावर प्रेम करत होतो. एकदा इंप्रेशन मारण्यासाठी मी सेंट लावून वर्गात गेलो. सेंट लावले म्हणून गुरुजींचा मारसुद्धा खाल्ला; पण तिला माझं मन आणि गुरुजींनी मला का मारलं, हे कधीच कळलं नाही. खरं तर माझ्या प्रेमाचा सुंगधही सेंटसारखाच फिका पडला होता. सेंटचा वास सगळ्यांना आला; पण तिच्यापर्यंत पोचलाच नव्हता. अभ्यासात सत्तर टक्के पाडणारा मी अठ्ठावन्न टक्‍क्‍यावर आलो फक्त तिच्यामुळेच. असो, दहावी संपली आणि माझी लव्हस्टोरी पण.

पुढे कॉलेज सुरू झालं आणि खाकी पॅंट घालून वर्गात बसणारा मी जिन्सवर वर्गात बसू लागलो. पहिल्याच दिवशी एका मुलीच्या प्रेमात पडलो. जीन्स आणि टी शर्ट घालणारी मुलगी फक्त टीव्हीत पाहिली होती. डिट्टो तशीच पोरगी वर्गात आली होती. मग मी कसला मागं हटतोय, कुणाच्याही बापाला न घाबरता बिनधास्त तिच्या प्रेमात पडलो. दुसऱ्या दिवशी तिचा बाप आला तिला कॉलेजमध्ये सोडायला. खाकी कपडे, साखरेच्या पोत्यासारखं भलेमोठे पोट आणि म्हशीच्या शेपटारखी त्याची मिशी. पोलिस होता. तरीही मी काही घाबरलो नाही त्याला. सरळ चालत गेलो आणि दुसऱ्या वर्गातल्या सुंदर मुली शोधू लागलो. कुणाच्याही बापाला न घाबरता मी त्या पोलिसाच्या पोरीचा चॅप्टर क्‍लोज केला होता. चोवीस तास मी निखळ प्रेम केलं होतं; पण बापाच्या तब्येतीचा आणि त्याच्या खात्याचा आदर करत मनावर दगड ठेवून तिच्यावर करत असलेल्या प्रेमाला बाजूला सारलं होतं.

प्रत्येकवेळी असंच होत गेलं. एकदा एका पोरीच्या प्रेमात पडलो, तर तिच्या भावानं भर वर्गात एका पोराला बदड बदड बदडलं. आणि तेही माझ्यासमोर. मी अहिंसेचा पुजारी. का करू अशा मुलाच्या बहिणीवर मी प्रेम. सोडून दिला विचार. हो, पण मी काय तिच्या भावाला घाबरलो नव्हतो बरं का. सांगितलेलं बरं…

एकदा काय झालं. मी एका मुलीकडं पाहिले. तिनंही पाहिलं. वाटलं पटली रे पटली. दुसऱ्या दिवशी पाहिलं तर तिच्यासोबत तिच्या आजूबाजूच्या सर्व पोरी पाहत होत्या. छे… छे… एकावेळी एवढ्या मुलींना लाइन देणं मला जमणारच नव्हतं. कारण मी माझ्या तत्त्वांना बांधील होतो. मी नेहमी एकाच मुलीच्या प्रेमात पडतो. (कार्टीनं सगळ्या पोरींना सांगितलं होतं.)

कुणाचा भाऊ जिममध्ये जायचा, तर कुणाची आई आमच्याच वर्गाला शिकवायला असायची. प्रत्येक वेळी माझ्या निखळ प्रेमाला या लोकांचा अडथळा यायचा. का? माझ्यासोबतच असं का होत होतं? एकदा एका मुलीच्या प्रेमात पडलो, तर तिच्याकडे साधी स्कुटीपण नव्हती. एका मुलीवर मनापासून प्रेम केलं, तर तिच्या मोबाईलमध्ये प्रीपेड कार्ड होते. तिनं मिस्ड कॉल द्यावा म्हणून मलाच तिचं कार्ड रीचार्ज करून द्यावं लागायचं. एका मुलीसोबत लग्न करण्याचं ठरविलं. तिच्यासोबत जेवणसुद्धा करायला गेलो. तिला महागाचं खायचं होतं तर स्वत: पैसे आणायला पाहिजे ना. पण मीपण मुरलेला होतो. अनुभवी प्रेमवीर होतो. बिल येताना दिसताच मोबाईल ऑफलाइन करून कानाला लावला आणि बसलो बोलत विनाकारण. वेटर दोनवेळा येऊन गेला. तिसऱ्यांदा आला तेव्हा तिनंच गुपचूप पर्स काढून पैसे दिले. वेटर शिल्लक पैसे घेऊन आला तेव्हा मी फोन ठेवला आणि हे काय योग्य नाही, असं म्हणत रुसून बसलो. तो रुसवा प्रेमभंगात कधी परावर्तित झाला, हे कळलंसुद्धा नाही. केवळ महागाईमुळे माझं प्रेम मला मिळालं नव्हतं.

एक पोरगी भलतीच रोमॅंटिक. सलमान खानसारखं भर कॉलेजमध्ये गुडघे टेकवून तिला प्रपोज करावं, तिच्याकडे पाहणाऱ्या पोरांना साऊथस्टाईल फायटिंग करून मारावं, अशी तिची अपेक्षा. आपली तब्येत अशी किडमिडी. पोरगी पटवायच्या नादात यायचा हात गळ्यात. दिला सोडून विषय. पुढे शाळा, कॉलेज, कॅम्प, प्रवास, लग्नसोहळा, जॉब, गाव प्रत्येक ठिकाणी एखाद्या मुलीवर प्रेम करायचोच. “माणसावर प्रेम करावे’ या मोठमोठ्या संतांच्या वचनाचा मी मनापासून आदर केला. श्रीमंत-गरीब, गोरी काळी, उंच-बुटकी असा कधीही भेदभाव केला नाही. त्यांच्या पैशाच्या तिकिटानं कधी पिक्‍चरला जायला नाही म्हटलं नाही, की त्यांच्या घरी कुणी नसताना केवळ सोबत म्हणून घरी जायचं टाळलं नाही. त्यांच्या घरच्यांचा इतका आदर केला, की कधी चुकूनसुद्धा त्यांच्यासमोर गेलो नाही. या मुलींना वाईट वाटायला नको म्हणून माझ्या बर्थडेला हक्कानं त्यांच्याकडून हक्कानं काही ना काही गिफ्ट मागवून घ्यायचो.
असो, आता त्या 23 पोरीपण आठवत नाहीत. कुणावर एक तास प्रेम केले तर कुणावर एक महिना. एक वर्षापासून प्रेम करतोय अशी एकमेव मुलगी म्हणजे माझी बायको. आता तर मी एका मुलाचा बापसुद्धा झालोय. आयुष्यभर हिच्यावर प्रेम करण्याचं ठरवण्यामागचं कारण म्हणजे त्या 23 पोरींपैकी कुणालाही मी कुणाविषयी काही सांगितलं नव्हतं; पण बायकोला सर्व मुलींविषयी सांगितलं. सर्व ऐकूनही तिनं लग्नाला होकार दिला. आता व्हॅलेंटाईनला मला अजूनही एकच मुलगी आठवते, ती म्हणजे बायको आणि तीसुद्धा फक्त माझीच…

~ नितीन थोरात

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

तो बाप असतो…!!

5000234821458828864_Org

 

“ती दोघेही‘ आपल्या आयुष्यात बरोबर चालत असतात; पण भावनांच्या पायवाटेवर चालताना “तो‘ मात्र कुठेतरी थोडासा मागे राहतो… प्रत्येक जण “तिच्या‘वर वारेमाप लिहितो, तोंडभरून बोलतो… पण “तो‘ मात्र असाच कुठेतरी अबोलपणे पडद्याआड लपून राहतो. प्रसंगानुरूप “तिच्या‘ डोळ्यांतले अश्रू पाहून आपल्याला वाईट वाटतं; पण त्याच अश्रूंना तळहातावर झेलून, मनातून ओघळणारा “तो‘ मात्र उपेक्षितच राहतो… लहानपणी पाठीवर बसवून खेळताना “तो‘ आपला घोडा असतो, गर्दीतली एखादी गोष्ट पाहण्यासाठी, गर्दीतून फिरण्यासाठी “त्याचा‘ आपल्याला खांदा असतो… आपल्याला हवं-नको पाहण्यासाठी, आपले बालहट्ट पुरवण्यासाठी, आपल्याभोवती नाचण्यासाठी “तोच‘ तर असतो… “तो‘ असतो म्हणून आपण असतो, “तो‘ राबतो म्हणून आपण खातो… “तो‘ जागतो म्हणून आपण जगतो… “तिच्या‘मुळे गजबजलेलं घर “त्याच्या‘मुळे सजलं जातं… “तिच्या‘ आपल्यावरच्या मायेने, तर “त्याच्या‘ असलेल्या धाकाने आपलं घर साधलं जातं…

…”तो‘ तसाच असतो, बदामासारखा.. वरून कठीण कवच असणारा; पण आपली शक्ती वाढवणारा, बोट धरून चालायला शिकवणारा, पडलो-धडपडलो तर पुन्हा उठायला लावणारा… हाक मारली की एका हाकेला धावणारा; पण नेहमी नजरेच्या धाकात ठेवणारा, “तो‘!!!… “तो‘… कुणी त्याला “तात‘ म्हणतं, कुणी त्याला “बाप‘ म्हणतं, कुणी “पप्पा‘ म्हणतं, तर कुणी त्याला ‘वूरवर‘ म्हणतं… कोणत्याही नावाने आपण त्याला बोलावलं, तरी ते आपल्या आधारासाठीचं पहिलं हक्काचं शस्त्र असतं!

…चालताना ठेच लागली, की नकळत “आई गं!‘ येईल आपल्या तोंडून; पण समोर एखादं मोठं संकट आलं, की “बाप रे‘च येईल पुढून… जेवणात काय पाहिजे ते आपण हक्काने आईला सांगू; पण सहलीला जायची परवानगी मात्र आपण नक्‍कीच बाबांची मागू… “यायला वेळ होईल गं..‘ असं आपण आईला नक्कीच दादागिरीत सांगू; पण झालाच उशीर प्रत्यक्षात, की मात्र बाबांच्या नुसत्या घरी असण्यालासुद्धा आपण घाबरू… कसं आहे ना हे नातं?

त्याच्या आपल्यावरच्या मायेला
साय म्हणता येत नाही
पण तसं तर दूध उकळल्याशिवाय
सायसुद्धा येत नाही…

खरं आहे ना? कृष्णासारखा कृष्ण… देव! कारागृहात असताना देवकीने जन्म तर दिला त्याला; पण वसुदेव नसता तर? यमुनेचा पूर पार करून त्याचा जीव कुणी वाचवला असता? त्याला सांभाळणारा, त्याचे पालनपोषण करणारा नंदराजा नसता तर?… तो नंदलाल नसता ना झाला? भले ईश्‍वरी संकेत काहीही असोत, कृष्ण वाचणारच होता.. पण तरीही अवघड घाट चढण्यासाठी हातात बाबांचा हात तर हवाच ना?

सुटीचे दिवस होते. गल्लीत आजूबाजूच्या छोट्या मुलांचा दंगा चालू होता. मलाही सुटीच होती. जेवणानंतर दुपारची झोप घेण्याच्याच तयारीत होते. तेवढ्यात बिल्डिंगच्या पार्किंगमध्ये लक्ष गेलं. भातुकलीचा खेळ रंगलेला होता. चिमुकल्यांची चिवचिव चालू होती. कुणाचा स्वयंपाक चालू होता, कोण बाजारात जात होतं, कुणाचं बाळ रडत होतं, कुणाची शाळा चालू होती… कुणी भांडत होतं… कुणी रडत होतं… आपल्यासाठी सगळं खोटं खोटंच; पण त्यांच्या भातुकलीत मात्र अगदी खरंखुरं…

त्या भातुकलीतसुद्धा त्यांची दोन घरं होती… दोन्ही घरांत बाळ होतं. एकीकडे मुलगा होता, त्याचं नाव “राया‘… दुसरीकडे मुलगी होती, तिचं नाव “अबोली‘… टीव्हीवरच्या सीरियलमधली नावे बरोबर आठवणीने ठेवली होती. त्यांच्या बाहुल्यांना खेळवायचं, दूध घालायचं, जेवायचं चालू होतं. ऊन फार होतं, म्हटलं आपणही सरबत घ्यावा करून. म्हणून आत जाऊन सरबताचा ग्लास घेऊन बाहेर आले, तोवर कानावर आलं, “अगं अबोली, आता तुझं लग्न करायचं ना? आता तरी शहाण्यासारखी वाग. थोडी कामात मदत कर.‘

घरी ऐकलेली वाक्‍ये बरोब्बर वापरात आणली होती; पण मला आश्‍चर्य वाटलं ते हे, की यांची अबोली इतक्‍यात लग्नाला पण आली? उत्सुकतेपोटी मी तिथेच उभी राहिले खेळ पाहत. बऱ्याच दिवसांनी माझंच बालपण समोर खेळत होतं. अक्षतांची वेळ झाली होती. छोटा भटजी आंतरपाट घेऊन उभा होता. मघाचचे बाहुला-बाहुली मोठी झाल्याने त्यांच्या जागी आता खरोखरचे मुलगा-मुलगी आलेले होते. आईची ओढणी नवरीने नेसली होती. सगळं कसं गोड चाललं होतं. अक्षता पडल्या. वाजंत्री झाली… नवरीच्या पाठवणीची वेळ झाली… आणि काय झालं कुणास ठाऊक… अचानक नवरी मुलगी खरंच मोठ्याने रडायला लागली. मग त्यांच्यातल्या एकीने तिला विचारलं,
“अगं, काय झालं इतक्‍या मोठ्याने रडायला? आपण खेळतोय ना?‘
ती नवरी हुंदके देत देत म्हणते, “”टीव्हीमध्ये कसं, नवरी जाताना “बाबा‘ म्हणत मागे पळत येऊन रडत बाबांच्या कुशीत शिरून रडते. मला बाबा नाहीत. मग मी कुणाकडे पळत जाऊ?‘‘
.

..किती बाळबोध प्रश्‍न होता! डोळ्यांत टचकन पाणी आलं… मी खाली गेले. काय झालं विचारलं. तेव्हा मुलांकडून कळलं, की तिचे बाबा गेल्याच वर्षी देवाघरी गेले होते… कशीबशी तिची समजूत काढली आणि दुसऱ्या खेळात त्यांना गुंतवून दिलं…
पण विषय डोक्‍यातून जात नव्हता. जिथे तिथे “तो‘ असतो… त्याचं मुकं अस्तित्व असतं… तो आपल्या आयुष्यात प्रत्यक्षात तर असतोच; पण आपला कोणता खेळही “बाबा‘शिवाय पूर्ण होत नाही.

बाबा कधी आपला अभ्यास घेत नसेल; पण अभ्यासासाठी लागणारं सारं साहित्य तो देतो… झोपताना आपण कधी त्याच्या कुशीत झोपत नसू; पण शेजारी “बाबा‘ आहे म्हणून, त्या कुशीत निर्धास्त नक्कीच आपण झोपू… “बाबा‘ आपल्याला कधी जेवायला घशात नक्कीच घास उतरवत नसेल… संध्याकाळी उशीर झाला म्हणून आई वाट बघत बसेल; पण अजून कुठे थांबलोय, हे पाहायला बाबा अपरात्रीही घराबाहेर पडेल… जन्म देतानाच्या आईपणाच्या वेदना तो साहत नसेल; पण आपण आपल्या बाळाला जन्म देऊन आई-बाप होऊपर्यंतच्या सर्व झळा तो आपल्या नकळत झेलत असेल…
आणि एखाद्या मुलीसाठी तर तिचा बाबा म्हणजे तिचा खट्याळ मित्र असतो, गडगडणारा ढग असतो, बरसणारा पाऊस असतो… आणि कधी तर दरडावणारा बाप असतो…

बाबाचं बोट म्हणजे मुलासाठी लहानपणीची काठी असते… कधी उगारणारी पट्टी असते… मनात काळजीची विटी असते आणि ती कोलण्यासाठीच नजरेत रागाची मिठी असते… कधी उगारणारा, कधी थरथरणारा हा हातच आपला गरम तूप-भात असतो… कधी पोळतो; पण त्याची नेमकी चव नाही सांगता येत… कारण बापच तो… तो असाच असतो…!!

(दै. सकाळ – शुक्रवार, 13 जून 2014)

माझे स्पंदन | मराठी पुस्तके in Android App

पुस्तक वाचायचं? “अरे यारर…. वेळच मिळत नाही”, “एकाच ठिकाणी बसून खुप कंटाळा येतो राव..”, अशी आणि अश्या प्रकारची अनेक कारणे आपण वाचनाच्या बाबतीत बऱ्याचदा देत असतो. जर हीच पुस्तके दिवसाच्या २४ तासापैकी जवळपास १८-१९ तास आपल्याजवळ असणाऱ्या Mobile वर मिळाली तर?
चकित झालात ना?

हो नक्की मिळतील.
तुमच्या आवडीची सगळीच पुस्तके सध्यातरी उपलब्ध नाहीत पण अशी काही आहेत की जी तुम्हाला नक्की आवडतील.

काही असेच इ-पुस्तके उपलब्ध करून देणारे Android Applications : android-apps-galaxy1

Marathi Books and Sahitya | Google Play
Android App | Google Play
Android App | Google Play
Android App | Google Play
Android App | Google Play
Android App | Google Play
Android App |Google Play
Gaban by Premchand in Hindi
Android App | Google Play
Khara Mitra Marathi Story Book | Google Play
युध्दरहस्य Marathi Spy Story | Google Play
Marathi Books and Sahitya | Google Play
Marathi Books Vol2 (Kadambari) | Google Play
Umala Marathi Story Book | Google Play
Marathi Books and Sahitya | Google Play
Android App | Google Play
Netbhet Marathi books Library | Google Play
Novel eLove in Marathi | Google Play
Himalayachi Shikhare by Sane Guruji | Google Play

PDF file शोधात आहात?
याच्यासाठी खालील Links वापरा.

eSahity.com | ई साहित्य प्रतिष्ठान

e-sahity-pratishthan

Netbhet | मराठी पुस्तके – Free Marathi books , Marathi ebooks

marathi ebooks banner 2

मराठी पुस्तके | महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ
Marathi eBooks Download | महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ

mandal

संत तुकाराम | 17th century poet of India
संग्राह्य| विनायक दामोदर सावरकर
चं.प्र लेखन | Marathi Ebooks
Vishwas Bhide’s Documents | Scribd
SB Dev’s Documents | Scribd

जागतिक पुस्तक दिन – वाचते व्हा! | भुंगा
रसिक | Read Marathi Books Online
Documents matching “MArathi” | Scribd
Marathi Free Books -Watch, Read and Download online free marathi e-books.
Free Marathi Ebooks
मराठी पुस्तकांच्या पंढरीत आपले सहर्ष स्वागत |मराठी पुस्तके 
BookGanga – Creation | Publication | Distribution
Marathi Audio books : बोलती पुस्तके

वरील नमूद केलेल्या पुस्तकांची यादी आम्ही Internet वरून मिळवली आहे. यासाठी आम्हाला Quora ह्या website ची खूप मदत झाली.

या संदर्भातील ही एक लिंक, What are some websites to download Marathi eBooks for free?

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)