Tag Archives: गरीब विद्यार्थी

रफू…

एक मित्र भेटला परवा, खूप जुना…
बऱ्याच वर्षांपूर्वी भांडण झालं होतं आमचं…
नेमकं कारणही आठवत नव्हतं मला, इतक्या वर्षांनंतर…
म्हणाला, “मुद्दामहून भेटायला आलोय तुला… हा योगायोग नाही, क्षुल्लक कारणांमुळे नाती तुटलेल्या सगळ्यांना भेटायचं ठरवलंय.”

सुरुवात माझ्यापासूनच होती कारण, सगळ्यात किरकोळ कारणावरुन सर्वात घट्ट नातं तुटलेल्यांत मी अग्रस्थानी होतो…

अचानकच समोर आल्याने मला माझा अहंकार बाजुला सारता आला नाही… बहूदा तेव्हढा वेळच मिळाला नाही.

मी त्याला अचानक ऊपरती होण्यामागचं कारण विचारलं, (चेहऱ्यावर शक्य तेव्हढा ‘आलासच ना अखेरीस’ हा माज ठेऊन.😏)

तो मला म्हणाला,
“दोन महिन्यांपूर्वी मला माझी चूक कळली…
काॅलेजमध्ये थर्ड ईयरला असताना तू एकदा रफू केलेली पॅन्ट घालून आला होतास…
ते कोणाला कळू नये म्हणून केलेल्या अवाजवी प्रयत्नात, नेमकं ते माझ्याच लक्षात आलं… आणि मग मी त्याचा बाजार मांडायला अजिबात वेळ दवडला नव्हता… वर्गात सगळ्यांना सांगून, सगळे तुझ्याकडे अगदी बघून बघून हसतील याचीही सोय केली…
त्यानंतर तू मला तोडलस ते कायमचंच…

मी किमान वीस वेळा मागितलेली तुझी माफी दुर्लक्षुन… तू त्यावेळी मला म्हणाला होतास, ‘ देव न करो आणि कधी तुझ्यावर अशी वेळ येवो ‘…
ती वेळ माझ्यावर आली… दोन महिन्यांपुर्वी…
नाही शिवू शकलो मी ते भोक…
नाही करु शकलो रफू…
नाही बुजवता आलं मला, माझ्याकडचा होता नव्हता तो पैसा आेतून ते एक छीद्र… माझ्या मुलाच्या हृदयात पडलेलं…! गेला तो तडफडत मला सोडून, कदाचित मला दुषणं देत…
‘कसला बाप तू?’ अशी खिल्ली ऊडवत बहुदा मनातल्या मनात…

म्हणूनच आलोय मी तुझ्याकडे…
आता निदान आपल्या फाटलेल्या नात्याला तरी ठिगळ लावता येईल की नाही बघायला… यावेळी तू आपलं नातं ‘रफू’ केलेलं पहायला…

त्यावेळी जेव्हढा हसलो मनापासून खदखदून, तेव्हढंच ह्यावेळी मनापासून हमसून रडायला”.

सुन्न होऊन ऐकत होतो मी…
संवेदना जागी असली की वेदनेला मोठ्ठ अंगण मिळतं बागडायला…

‘ देव करो नी तुझ्यावर ही वेळ न येवो’ , चा असा टोकाचा अर्थ मला अजिबातच अभिप्रेत नव्हता.
घट्ट मिठी मारली आम्ही एकमेकांना… नी भिजवायला लागलो एकमेकांचे विरुद्ध खांदे.
‘तो’ त्याने नकळत केलेल्या ‘पापातून’ अन् ‘मी’ नकळत दिलेल्या ‘शापातून’ ऊतराई होऊ बघत होतो…
मूकपणे एकमेकांची माफी मागू पाहत होतो…
दोघं मिळून एक नातं, नव्याने ‘रफू’ करू पाहत होतो!

तात्पर्य – जन्म एकदाच मिळतो, मिळालेले हे जीवन जास्तीत जास्त सार्थकी लावणेचा सदैव प्रयत्न झाला पाहीजेत, त्यासाठी सर्व नातेसंबदांना जपा, कुणाचाही अपमान करू नका, कुणालाही क्षुल्लक क्षुद्र लेखू नका. आपले मित्र नातेवाईक, शेजारी, सहकारी आपले नोकर चाकर हे आर्थिक व सामाजिक परिस्थींतीने कमी असले तरी त्यांच्यात कधीच उणे-दुणे काढू नका, त्यांच्यातील कोणत्याच वर्मावर कधीही बोट ठेवून त्यांचा अपमान करू नका. जगात परिपूर्ण कुणीही नाही, आपल्या आचरणणांने कुणी दुखावेल व दुरावेल असे शब्द कधीही उच्चारु नका. आपल्या वाणीवर व वर्तनावर सदैव नियंत्रण ठेवा, व कधी अनावधनाने कुणी दुखावलेच तर वेळीच ” रफू ” करायला विसरू नका….

गणवेश

मुंबईतील मी राहत असलेल्या सोसायटीत पार्कींग मधे एक मुलगी येऊन बसते.
अंगावर शाळेतला गणवेश,
भाषा परभणी-हिंगोलीकडची, अनवाणी पायाने चालणारी !
तिला विचारले “कितव्या इयत्तेत आहेस तू ?
ती म्हटली इयत्ता दुसरीत आहे,
महानगरपालिकेच्या मराठी
शाळेत !
मग म्हटल “तू शाळा सूटल्यावर रोज इथे काय करतेस ?
तर ती म्हणाली ,
‘आई वडिलांची वाट पहातेय् !
मी कुतूहलाने विचारले
“काय करतात आईवडील?
ती- “मोठमोठ्या बिल्डिंगा बनवतात !
तेव्हा मी ओळखले की हिचे आईवडील बिगारी आहेत. संध्याकाळी ते आईबाप आले तिला घेऊन गेले..!
दुसऱ्या दिवशी तोच प्रसंग….
बरेच दिवस मी त्या मुलीशी बोलतोय….
तिच्या बोलण्यातुन एकच समजलय मला ….
की तिच्या मते शाळा शिकल्यावर. आपले आईवडील जे बिल्डिंगा बांधतात ना, तशा बांधाव्या नाही लागणार तर त्यात राहणाऱ्या माणसांसारखेच आपणही त्यात रहायला जाऊ !!!

केवढा आशावाद..

तिच्याकडे शाळेत पाणी न्यायला बाटली नव्हती म्हणून तिला एक बाटली दिली ….
एक चप्पल जोड दिला ..
फार आनंद झाला तीला .
परवा ती मला रडताना दिसली…
मी म्हटलं “काय झाले ग?
ती म्हणाली “तुंम्ही दिलेली बाटली हरवली गेली…..
मी म्हटले
“अग मग त्यात रडायचं कशाला ? दूसरी देतो तुला !
ती थोड़ी सुखावली…
तिला पुन्हा एक बाटली दिली..!!
तिने मुकाट्याने घेतली अन पुस्तकांच्या पिशवीत घातली..!!!
आज ती पुन्हा आली माझ्याकडे , म्हटले
” आता काय झाले ?
तर ती म्हणाली
“काही नाही ,बाटली द्यायला आलेय..!!
मी म्हटले का ग ? काय झाले? तर ती म्हटली “माझी पहीली बाटली सापडली….!!!
तेव्हा आई म्हनली ही देऊन टाक माघारी …!!
मी म्हटले “राहुदे ग…
पहिली खराब झाली की येईल तुला उपयोगाला !!!
पण तिला नाही समजले माझे बोलणे…..बाटली माघारी दिलीच.
माझे डोळे नकळत ओले झाले.अन तिला एक वही देऊ केली ,
ती पण नाही घेतली तिने..!!’
मी म्हटले “का ग ?
तर ती म्हणाली ” ह्या वर्षाला लागणाऱ्या वह्या
आहेत माझ्याकडे !!!!
काय समज आणि काय संस्कार आहेत !! ग्रेट !!
असो … धरण भरले की त्यातून जास्तिचे पाणी सोडून देतात… !!!! जनावरे पण एका वेळी हवं तेवढच खातात….!!!
पण…

शिकली सवरलेली माणसे मात्र अधाश्यासारखी साठवत जातात…किती नोटा मिळवल्या म्हणजे आपण सुखी होणार आहोत ??
स्वत:ला बंधने घालणार आहोत की नाही ?
लक्षात ठेवा खरा माणूस बनायला शिका. हपापलेल्या अन सुशिक्षीत माणसांपेक्षा मला ती मुलगी अन तिचे अडाणी पण समाधानी आई वडील खरे सुशिक्षित वाटतात,सुखी वाटतात! त्यांना मनापासून सलाम !! 🙏🏻🙏🏻🙏🏻

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)