Tag Archives: blogs

स्त्रीचे ओले केस आणि लोकतंत्र

एक सेमिनार मध्ये पोलिटिकल सायन्सचा एक माजी विद्यार्थी किस्सा सांगत होता:

झालं असं की लहानपणी उन्हाळ्याच्या सुट्टीत एका सायंकाळी वडील त्यांच्या चार मुलांशी बोलत होते,

“😊 उद्या आपण बाहेरगावी जायचं आहे. दोन ऑप्शन्स आहेत. तुमच्या आत्याकड जायचं किंवा तुमच्या मामाकडे जायचं. बहुमताने जे ठरेल तिथं उद्या जाऊया.”

मुलांची आई म्हणाली,
“मुलांच्या मामाकडे जायचं आहे.”

मुलं एकसूरात म्हणाली,
“आत्याकड जायचं..!”

बाबा म्हणाले,
“ठीक 👍. बहुमत झालं. तुमच्या आत्याकडे जाऊ.”

😍 आत्याकडे जायची, तिथं काय काय मज्जा करायची यांची स्वप्नं रंगवत मुलं झोपी गेली.

🤩 सकाळी उठून पटापट तयार झाली.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी मुलांची आई 💃 न्हाणीघरातून स्वतःचे लांबसडक ओले केस टॉवेलने झाडत, गालातल्या गालात हंसत बाहेर आली आणि म्हणाली,
“बाळांनो 😘, पटापट नाष्टा करून घ्या. आपल्याला मामाकडे जायचं आहे..!”

😳 मुलांनी अविश्वसनीय नजरेनं बाबांकडे पाहिलं. ते गपचूप आणि लक्षपूर्वक वर्तमानपत्र वाचण्याचा अभिनय करत होते..!😒

बास…! 😔 त्यादिवशी उमजलं की लोकतंत्रात बहुमताचा आदर, मताचा मान वगैरे सगळं बकवास आहे..! खरा निर्णय तर बंद खोलीत त्यावेळेस होतो ज्यावेळेस गरीब आणि निःसहाय जनता झोपी गेलेली असते…!!!

😂😂

ता.क. सदर लेख अश्लिल नाही. पण तो वर्तमान राजकीय/सामाजिक परिस्थितीवर चपखल लागू होऊ शकतो.

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

रोमान्स

“रोमान्स” हा शब्दच इतका रोमांचक आहे! त्याचा उच्चार जरी केला नुसता तरी अंगावर रोमांच उभे राहतात. सहसा याचा उल्लेख प्रियकर प्रेयसी किंवा हल्लीच्या भाषेत बॉयफ्रेंड गर्लफ्रेंडच्या संदर्भात केला जातो. लग्न झालेल्या किंवा लग्नाला २० वर्षे उलटून गेलेल्या जोडप्यांना त्याबद्दल कोणी फारसे काही म्हणत नाही.

हा विषय निघायचं कारण म्हणजे परवा घरी अशी चर्चा सुरू होती की दोन्ही मुलांना शाळेच्या कॅम्पला ४ दिवस जायचे होते आणि मी नवऱ्याला म्हणाले, “काय दिवस आले आहेत आपले? मुलं बिझी आहेत आणि आपण म्हातारा म्हातारी घरी” त्यावर आमची टीनेजर कन्या उत्तरली, “मम्मा, म्हातारा म्हातारी काय म्हणतेस? तुम्ही अजिबात म्हातारे नाही. आणि आम्ही जाऊ तेव्हा तुम्ही घरी बसायची गरज नाही, तुम्हीपण रोमँटिक डेटला जा दोघे! कँडल लाईट डिनर करा, मूव्हीला जा. एंजॉय करा! मी म्हणाले, “बरं माते, आमचे आम्ही बघून घेऊ.” क्या जमाना आया है? आईवडिलांना मुले रोमान्सच्या टिप्स देतात. असे काही आमच्या आईवडिलांना बोलायची प्राज्ञा नव्हती आमची. ही पिढीच वेगळी! असो!

कँडल लाईट डिनर म्हंटलं की मला आमचे लहानपणीचे वाड्यातले घर आठवते. त्याकाळी कधीही लाईट जायचे. गुरुवारी तर हमखास! आणि मग अंधारात मेणबत्ती आणि काडेपेटी शोधणे, ते शोधताना स्वतः ठेचकाळणे किंवा एखादी वस्तू पडणे, त्यानंतर थोडे तावातावाने होणारे संवाद, मग वेगवेगळ्या खोल्यात मेणबत्ती लावून ठेवणे, त्या मिणमिणत्या प्रकाशात आईचे स्वयंपाक करणे, पाटपाणी घेऊन जेवायला वाढणे, ताटात किडा मुंगी जात नाही ना हे बघणे असे होते त्यावेळेस कँडल लाईट डिनर! त्याला जर रोमॅण्टिक म्हणले तर डासांच्या रॅकेटने मेलेल्या डासाला हुतात्मा म्हणावे लागेल! ते कँडल लाईट डिनर इतके पक्के बसलंय डोक्यात की त्याचा रोमान्सशी काही संबंध असेल हे आजही मनाला पटत नाही. मी विचारात पडले, लग्नाला २१ वर्षे उलटून गेल्यावर असा मुद्दाम ठरवून रोमान्स असतो का? मग माझ्या मनाने कौल दिला. लग्नाला इतकी वर्षं झाल्यावर रोमांस ठरवून नाही करावा लागत. तो एकमेकांच्या सामंजस्यात, विश्वासात, काळजीत असतो. घरी बायकांचं संक्रांतीचे हळदीकुंकू असतं, तिची कामाची, डिश भरण्याची, हळदीकुंकू देण्याची गडबड चालू असताना जेव्हा नवरा लांबूनच डोळ्यांनी ‘खूप छान दिसतेयस” हे सांगतो ना त्या डोळ्यात रोमान्स असतो. सगळं आवरल्यावर “दमलीस का” या एका प्रश्नात रोमान्स असतो.

वीकएंडला सकाळी त्याला झोप लागलेली असते तेव्हा उजेडाचा त्रास होऊ नये म्हणून हळूच पडदा सरकवून खोलीत उजेड येऊ न द्यायची ती खबरदारी घेते ना, त्या सरकवलेल्या पडद्यात रोमान्स असतो.

रविवारच्या सकाळी मुले उठायच्या आधीचा खिडकीपाशी बसून घेतलेला वाफाळता चहा असतो ना त्या चहाच्या चवीत, वाफेत, फारसे न बोलतादेखील मारलेल्या त्या गप्पात रोमान्स असतो.

रहदारीच्या रस्त्याने चालताना जेव्हा तो वाहनांच्या बाजूला जाऊन तिचा हात धरून तिला आतल्या बाजूला चालू देतो ना त्या त्याच्या काळजीत रोमान्स असतो.

कधी बारीकसे बरे नसताना जेव्हा तो हातावर औषधांची गोळी आणि पाण्याचा ग्लास ठेवतो ना, त्या गोळीत रोमान्स असतो.

जेव्हा मध्यम वयीन नवरा म्हणतो, “अग माझे ते हे कुठे आहे?” आणि बायको म्हणते,”अहो ते तिथेच आहे” आणि त्याला त्याचे मोजे सापडतात, तेव्हा त्या अगम्य संवादात रोमान्स असतो.

जेव्हा सत्तरीतले आजीआजोबा मॉलमध्ये जातात तेव्हा एस्केलेटर आला की न बोलता आजोबा हात पुढे करतात आणि आजी लाजून हात हातात देतात त्या लाजण्यात रोमान्स असतो.

विवाहित जोडप्याचा रोमान्स ना, हरभऱ्याच्या पेंडीत लपलेल्या दाण्यांसारखा असतो. थोडा शोधला तर हिरवे दाणे सापडतात नाहीतर नुसताच पालापाचोळा!

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

पोस्टमन

एका गावात एक पोस्टमन पत्रवाटप करायचा. एकेदिवशी तो एका घरासमोर उभा राहून त्याने आवाज दिला, “पोस्टमन ssssss”
आतून एका मुलीचा आवाज आला,. “जरा थांबा, मी येतेय”
दोन मिनिटे झाली, पाच मिनिटे झाली. दार काही उघडेना. शेवटी पोस्टमन वैतागला. आणि जोरात म्हणाला, “कुणी आहे का घरात ? पत्र द्यायचेच”
आतून मुलीचा आवाज आला, “काका, दाराच्या खालच्या फटीतून पत्र सरकवा. मी नंतर घेते”
पोस्टमन, “तसे चालणार नाही, रजिस्टर पत्र आहे. सही लागेल”
पाच मिनिटे पुन्हा शांतता. आता पोस्टमन रागावून पुन्हा आवाज देणार इतक्यात दार उघडले. दारातली मुलगी पाहून पोस्टमन शॉक्ड !! दोन्ही पायाने अपंग असलेली एक तरुण मुलगी दारात उभी होती. काठीच्या आधाराने चालत यायचे असल्याने तिला वेळ लागला होता. हे सगळे पाहून तो पोस्टमन वरमला. पत्र देऊन, सही घेऊन तो निघून गेला.

***
असेच अधून मधून तिची पत्र यायची, आता मात्र पोस्टमन न चिडता तिची वाट पाहत दारासमोर उभा राहत असे. असेच दिवस जात होते. दिवाळी जवळ आलेली तेव्हा एकदा मुलीने पाहिले की आज पोस्टमन अनवाणी पायानेच आलाय. ती काही बोलली नाही. मात्र पोस्टमन गेल्यावर दाराजवळच्या मातीत पोस्टमनच्या पावलाचे ठसे उमटले होते, त्यावर कागद ठेवून तिने ते माप घेतले. नंतर काठी टेकत टेकत तिने गावातील चांभाराकडे तो कागद देऊन एक सुंदर चप्पल जोड खरेदी केली.

***
रिवाजाप्रमाणे पोस्टमनने गावात इतरांकडे “दिवाळी पोस्त” (म्हणजे बक्षिशी) मागण्याची सुरुवात केली. अनेकांनी त्याला बक्षिशी दिली. असे करता करता तो त्या मुलीच्या घराजवळ आला. हिच्याकडे काय बक्षिशी मागणार ? बिचारीवर आधीच अपंगचे दुःख आहे. पण आलोच आहोत तर सहज भेटून जाऊ, असा विचार करून त्याने तिला आवाज दिला. मुलीने दार उघडले. तिच्या हातात सुंदर पॅकिंगचा बॉक्स होता. तो तिने त्याला दिला आणि सांगितले, ही माझ्याकडून बक्षिशी आहे. पण घरी जाऊन बॉक्स उघडा”
घरी येऊन त्याने बॉक्स उघडला. त्यात सुंदर चप्पला, त्याही त्याच्या मापाच्या पाहून त्याचे डोळ्यातून पाणी वाहू लागले.

***
दुसऱ्या दिवशी पोस्टमन नवीन चप्पल घालून त्याच्या ऑफिसात साहेबांकडे गेला. आणि म्हणाला, ” मला फंडातून दहा हजार रुपये कर्ज हवे आहे”
साहेब म्हणाला,” अरे आधीच तुझ्यावर कर्ज आहे. पुन्हा आता कशाला ?
पोस्टमन म्हणाला, “मला जयपूर फूट (लाकडी पाय) घ्यायचे आहेत. त्यासाठी हवे आहेत.”
साहेब : “पण तुझा मुलगा तर धडधाकट आहे. जयपूर फूट कुणासाठी?
पोस्टमन : “साहेब, जे माझ्या धडधाकट मुलाला उमजले नाही, ते एका परक्या अपंग मुलीला उमजले आहे. माझे “अनवाणी” दुःख तिने कमी केले आहे. तिच्यासाठी मी किमान कर्जाने ना का होईना पण पाय घेऊन देऊ शकतो. म्हणून कर्ज हवे आहे.

***
साहेबासह सर्व स्टाफ निशब्द !! सारेच गहिवरलेले!!

नाती ही केवळ रक्ताची असून भागत नाही ! तर नात्याची भावना रक्तात असावी लागते. ती ज्याच्या अंगी, (मग भले ही तो कुटुंबातला नसला तरी) तो आपला नातेवाईक मानायला हरकत नाही !!

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

आनंद कोठे घ्यावा?

घरभर झालेला पसारा आवरताना तिचं नेहमीसारखं बडबड करणं सुरूच होतं,… नुसती तणतण,
सगळा जीव त्या स्वच्छतेत अडकलेला,..
पोरं, नवरा कंटाळून जायचे हिच्या ह्या वागण्याला,…
त्या स्वच्छतेच्या पायी सगळ्यांना गरम खाणं पिणं देणं म्हणजे कटकट वाटायची तिला,…
एकदाच सगळा स्वयंपाक धोपटून ती नुसती ह्या निर्जीव गोष्टीत अडकायची सासुबाई नेहमी म्हणायच्या अग कामापूरती स्वछता महत्वाची आहे पण त्याही पेक्षा अन्नपूर्णेसारखं गरम ताज अन्न खाऊ घालावं ग लेकरांना नवऱ्याला,…
इतका दमून भागून येतो तो आणि तू त्याला सकाळी सातला केलेल्या पोळ्या वाढते,…
ह्यावर तिच वाद घालत बसणं,..
मग दोन दिवस अबोला,…
ह्या सगळ्या गोष्टींना तो कंटाळून गेला होता आणि सासूबाईंच्या लक्षात आलं होतं,…
समजवण्यात आणि वाद घालण्यात काही अर्थ नाही,
बऱ्याच बायकांना फक्त घरदार टापटीप ठेवण्यात फार इंटरेस्ट असतो…
आणि त्या पुढे स्वयंपाक हे कंटाळवाण काम,…
खरंतर माणसाची सगळी धावपळ पोटासाठी,…
सकस,ताज अन्न मिळालं तर मनही छान प्रसन्न आणि शरीरही पण हिला ऐकायचं नाही तर बोलून काय उपयोग म्हणून त्या त्यांच्या परीने करायच्या आणि बाकी सोडून द्यायच्या,…
पण ह्या दोन दिवसात काय घडलं होतं कुणास ठाऊक,…दोन्ही वेळेस गरम अन्न बनत होतं घरात,…
आवश्यक स्वछता होत होती,…
त्यामुळे तिचीही ओढाताण होत नव्हती आणि दोन्ही वेळेस छान ताज अन्न मिळाल्याने सगळेच तृप्त होत होते,…शेवटी आज त्याने जरा वेळ काढून विचारलंच तिला,… काय मॅडम आम्ही एवढं समजावत राहिलो तरी नाही लक्षात आलं,…
आणि आता कोण गुरू मिळाला हा बदल घडवायला,…
ती हसली आणि म्हणाली,…
तसंच समज गुरुच मिळाला,…
परवा दिवाळीच उरलेलं फराळाच देऊन टाकावं म्हणून मी रस्त्यापलीकडे फुटपाथवर ती प्लास्टिकचा आडोसा केलेली झोपडी आहे ना तिथे गेले होते,…
तिथलं दृश्य पाहून तर मन नतमस्तक झाल माझं,
अरे ती बाई कमरेपासून अधू आहे,…
त्या माणसाला एक पाय नाही,…
तो फुगे विकतो,…
तो निघण्याच्या घाईत तर ती बाई त्याला गरम भाकरी करून वाढत होती,
दोघांच्या चेहऱ्यावर कुठलाच त्रागा नाही,…
ती खरडत खरडत सगळं काम करत होती,…
झोपडी अगदी प्रसन्न,… त्याची ती अपंगांची सायकल त्याला फुगे फुगवून लावलेले,…
पलीकडे एक पोरगा फुगे फुगवत होता त्याला म्हणाली,
”गरम गरम खाऊन घे मग दिवस भर काही नाही खाल्लं तरी चालत,..”
त्यालाही गरम भाकरी वाढली,…
मी बघत होते सगळं तेवढ्यात माझ्याकडे लक्ष गेलं,…पटकन आली खरडत बाहेर,…मी उरलेलं फराळाचे दिल तर म्हणाली,…
बाई तुम्ही दिलंत पण आता हे खाण्याजोग नाही खुप शिळ झालंय पण माझ्या कामाच आहे,…
तो मागचा ड्रम आहे ना त्यात टाकते म्हणजे आम्हाला गॅस मिळतो त्यातून,…
लै बायका शिळं आणून देतात,…
पण बाई दोन वेळच गरम खाण्याएवढ कमावतो आणि देवाने पाय नाही दिले तरी हात आहेत ना लेकराला आणि नवऱ्याला गरम खाऊ घालते,…
बुद्धीचे,मनाचे मार्ग शेवटी पोटातून तर जातात ना,…
पण बाई, बायकांनी दिलेलं अन्न फेकत नाही मी,…
पोरानं शिकुन मास्तरशी डोकं लावून तो बायोगॅस बनविलाय,…
शिळ्या अन्नावर,खरकट्यावर चालतोय तो,…
थोडा खर्च लागला पण व्हते काही मनी सोन्याचे मग म्हंटल सोन्यासारखा जोडीदार आहे ना,..
मग मोडून करूच बायोगॅस,…
माझी चुलीची कटकट गेली आणि मला गॅस मिळाला,…चला येऊ का,…
ह्यांना फुगे विकायला जायचंय,…
ती खरडत परत झोपडीत गेली आणि मला प्रकर्षाने जाणवलं,…
किती ते समाधान तिच्या वागण्यात ,….
गरिब म्हणून मिळणाऱ्या शिळ्या अन्नाचा वापर करण्यासाठी असलेली ती कल्पकता,…
आणि मुख्य म्हणजे आपल्या घरच्यांना गरम अन्नच खाऊ घालण्याची तयारी देखील अपंगत्व असून
आणि,
आपण मात्र धडधाकट असुन फक्त निर्जीव वस्तुत गुंतलेलो,…
कंटाळा येतो म्हणून सकाळीच थापलेली पोळ्याची चळत आली डोळ्यापुढे,…
तुमचे जेवताना वैतागलेले चेहरे आले समोर,…
आणि,
मग ठरवलं मनाने,…
दोन्ही वेळेस गरम जेवण बनवायचं कुटुंबियांसाठी,…त्याने तिचा हात हातात घेतला आणि म्हणाला थँक्स,…ती म्हणाली,” असं नाही मला बायोगॅस बनवायला मदत करा,…मगच “.
तो हसला म्हणाला,नक्कीच फक्त त्यात टाकायला परत शिळं अन्न स्पेशली करू नकोस,…
ती म्हणाली छे,…
ओला कचरा माझ्या डस्टबिनला टाका असं सांगितलं आहे मी अपार्टमेंट मध्ये,..
आपला श्वास फुग्यात भरून विकणाऱ्या कुटुंबियांसाठी त्याचे हात मनोमन जुळून आले,…
शिक्षणाचा अभाव असून,पैसा नसुन,… समाधानाच्या आणि कल्पकतेच्या जगण्यालाच तो नतमस्तक झाला….

आध्यात्मिक: उपयुक्त माहिती

उपयुक्त माहिती:

१) देवासमोर लावलेल्या समईची ज्योत केव्हाही दक्षिणेकडे का असू नये ?
उत्तर: ती यमाची मृत्यू ची दिशा आहे . यमाची पुजा केली जात नाही. फक्त दिवाळीत यम व्दितीयाला यमाचे पुजन केले जाते तेव्हा दक्षिणेला दिवा लावला जातो.

२) स्त्रियांनी केव्हाही तुळस का तोडू नये?
उत्तर: ही सौभाग्य देणारी आहे म्हणून.

३) देव-देवतांना वंदन करताना डोक्यावरील टोपी का काढावी?
उत्तर: ब्रह्मरंध्राकडे निर्गुण ईश्वरी उर्जा आकृष्ट होते व ती ग्रहण करण्यासाठी टोपी काढावी .

४) शिवपिंडीला अर्धीच प्रदक्षिणा का घालावी?
उत्तर: शिवसुत्र आहे महादेवाचे. रद्रगण, पितृगण,लिंगाच्या टोकाला तीर्थ प्रसादासाठी बसलेले असतात .त्याना प्रदक्षिणा होईल म्हणून.

५) एकाच घरात दोन शिवलिंगे, दोन शाळीग्राम, दोन सुर्यकांत, दोन चक्रांक, तीन देवी, गणपती व दोन शंख पूजेस का पुजू नयेत ?
उत्तर: प्रत्येक गोष्टीत एक तत्व असते. आई बाप दोन होऊ शकत नाही एकच असतात अव्दैताची पुजा करतात, व्दैताची पुजा केली जात नाही म्हणून.

६) गायत्री मंत्र आसनावर बसून जपावा. रस्त्यातून जाता येता किंवा गाडीत का जपू नये ?
उत्तर: हा मंत्रराज आहे, ज्या मंत्राना बीज असतात, ते मंत्र सोवळ्यातच आसनावर करायचे असतात. कारण चित्ताची एकाग्रता महत्वाची असते. रस्त्यातून जाता येता किंवा गाडीत जपताना ती एकाग्रता साधत नाही व शरीर दोष येतो अंतर्मुखता साधत नाही. त्यामुळे मंत्रजपाचे फल मिळत नाही म्हणून ….

७) शाळीग्राम पूजावयाचे ते सम पूजावेत. मात्र समांमध्ये दोन का पुजू नयेत ?
उत्तर: शाळीग्राम हा स्वयंभू आहे. हे विष्णूचे प्रतिक आहे व दोन पुजले तर कर्त्याला उद्वेग, कलह प्राप्त होतो म्हणून ..

८) निरंजनात तुप व तेल कधीही एकत्र का घालू नये ?
उत्तर: तूप हे सत्व तत्व व निर्गुण आहे व तेल हे रज तत्व व सगुण आहे. म्हणून हे दोन्ही एकत्र करता येत नाही. नाहीतर तम तत्व वाढेल. राक्षसी संकटे येतील म्हणून.

९) देवदेवतांच्या मूर्तीची वा फोटोची तोंडे कधीही दक्षिणेकडे किंवा एकमेकांसमोर का करू नयेत ?
उत्तर: त्यांच्या तेजाच्या लहरी स्पंदने समोर फेकली जातात त्यामुळे शत्रुत्वाचा दोष येतो म्हणून …

१०) विष्णूच्या मस्तकावर वाहिलेले फुल मनुष्याने आपल्या मस्तकावर का ठेवू नये ?
उत्तर: फुले ही देवतांची पवित्रके आहेत. विष्णुतत्त्व व चैतन्य त्या फुलात येते ते शक्तीस्वरुप होते ही शक्ती आपणास सहन होत नाही म्हणून ..

११) शिव मंदिरात झांज, सूर्य मंदिरात शंख व देवी मंदिरात बासरी का वाजवू नये ?
उत्तर: शिवाचा तमभाव आहे व झांजेतुन तमतत्वाचे स्वर उत्पन्न होतात त्यामुळे शिवास विरक्ती येते म्हणून…
सर्य हा अग्नी तत्त्वाचा आहे व शंखनादही अग्नीतत्वाचा आहे दोन्हीही शक्ति एकरूप झाल्यावर रज कणाचे घर्षण होते. सुक्ष्म ज्वाळाची निर्मिती होते व त्यामुळे दाह निर्माण होतो म्हणुन…
देवी मंदिरात बासरी ही नाद पोकळी निर्माण करतो. शक्तीतत्व ह्या नादात पोकळीत रहात नाही. ती हिरण्यगर्भा आहे. ती प्रसूति वैराग्य आहे..

१२) आपली जपमाळ व आसन कधीही दुस-यास वापरण्यास का देवू नये ?
उत्तर: त्यात आपल्या सेवेच्या सात्विक लहरीचे बंधन झालेले असते. ते दुस-यास दिल्यास त्याला ते मिळते व साधनेत त्या आसनावर आळस येतो.

१३) देवाला नेहमी करंगळी शेजारील बोटाने गंध का लावावे?
उत्तर: हाताची पाची बोटे ही त्या त्या तत्वाशी निगडीत आहेत .
अंगठा -आत्मा/
तर्जनी -पितर/
मध्यमा-स्वतः/अनामिका -देव/करंगळी -ऋषी /
म्हणून देव बोटानेच देवाला गंध लावावे…

१४) समईत नेहमी १, ३, ५, ७ अशा विषम वाती का असाव्यात सम का असू नयेत?
उत्तर: विषम तत्व हे तम आहे त्यामुळे आपल्याकडे येणारे तम ते विषम उसळते व सात्विक लहरी प्रस्थापित करते म्हणून..

१५) अंगावर फाटलेला कपडा कधीही का शिवू नये?
उत्तर: पितराना दोष लागतो म्हणून..

१६) उंब-यावर बसून का शिंकू नये?
उत्तर: उबरा हा मुळात बसण्यासाठी नाही तेथे सर्वतिर्थे बसतात. तिथे घराची सात्विक ऊर्जा स्तंभित असते शिंकेने तिला व्यास येतो त्यामुळे अपशकुन घडतो म्हणून….. घडल्यास पाणी शिंपडावे……

१७) निजलेल्या माणसास का ओलांडून जावू नये?
उत्तर: झोपलेला शव असतो म्हणजे शिव असतो म्हणून ..

१८) मांजराना प्रेत ओलांडून का देवू नये?
उत्तर: प्रेत प्रेतच राहते म्हजे पिशाच्च योनित जाते त्याला मोक्ष प्राप्ती होत नाही म्हणून ..

१९) रात्रीच्या वेळी मीठ किंवा उडीद का आणू नयेत किंवा दुस-यास का देवू नयेत ?
उत्तर: याच्यात करणीतत्व आहेत. आकर्षण क्रिया पटकन होते व बळीतत्त्व आहे म्हणून ….

२०) सायंकाळी केर का काढु नये?
उत्तर: लक्ष्मीला आवडत नाही .
लक्ष्मी हळूहळू निघून जाते व अलक्ष्मीला आवडते…

२१) रस्त्यात प्रेत दिसल्यास नेहमी नमस्कार का करावा.?
उत्तर: शव= शिव म्हणून नमस्कार करावा….

२२) कुणाच्या घरातून परत निघताना जातो असे न म्हणता येतो असे का म्हणावे ?
उत्तर: येणे घडते नाहीतर कायमचे जाणे होते…

२३) एका हाताने देवाला नमस्कार का करू नये.?
उत्तर: दश इन्द्रियाचा नमस्कार मह्त्वाचा असतो . पंचतत्त्वाचा नाही …

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)