Tag Archives: wordpress

श्वान, यह तुने क्या किया? – एप्रिल फूल स्पेशल

अगदी लहान असतान कुत्तु, भूभू, भोभो अशा अनेक नावानी ओळख असलेला प्राणी शाळेत गेल्यावर कुत्रा, श्वान ह्या नावाने ओळखला जाऊ लागतो.  हमखास एक निबंध पण लिहावा लागतो.  ‘अतिशय ईमानी प्राणी, घरची राखण करणारा वगैरे वगैरे…’  तर असा हा कुत्रा माझाही खूप आवडता होता.

खरे तर माझ्या बाबांचा तो खूप प्रिय प्राणी!  त्यांना आमच्या घरात ‘कुत्रा आमचा पाळीव प्राणी’ असे म्हणायला एक आणायचा पण होता.  परंतु माझी आई ठाम होती की दोन पायांच्या मानव प्राण्याशिवाय घरात कोणालाही प्रवेश नाही. अपवाद पाल आणि झुरळ असावेत.  कधीतरी चिमणी पण यायची.  पण ते स्वमर्जीने येत व जात.  आईला त्याचा त्रास नव्हता.  कुत्रा पाळायचा म्हणजे त्याची काळजी घ्यायची जबाबदारी आली.  म्हणून बाबांनी मी मोठी होता होता मला कुत्र्याविषयी प्रेम वाटेल याची पूर्ण काळजी घेतली व त्यांचा ‘श्वान-प्रेमी पक्ष’ मजबूत केला.  पण ती माझी आई होती. मला आणि माझ्या कार्यक्षमतेला पूर्णत: ओळखणारी!  माझ्या मदतीच्या भरवश्यावर ती काही तयार झाली नाही आणि ‘कुत्रा आमचा पाळीव प्राणी’ झाला नाही.  असो!

लग्न झाल्यावर ते श्वान-प्रेम कमी झाले तरी आत कुठेतरी जिव्हाळा शाबूत होता.  कुत्रा आवडत होता.

तुमच्या लक्षात आलय का की मी सतत ‘होता’ म्हणते आहे.  हो!  कारण माझी आवड आणि प्रेम आता भूतकाळात जमा झालय.  का?

तारीख – १ एप्रिल २००३
वेळ – भर दुपारची
स्थळ – हमरस्ता

घटना – मी शाळेतून मुलांना घरी घेऊन येण्यासाठी बाहेर पडले.  दुपारची वेळ म्हणून सोबतीला छत्रीला पण घेतले.  सावली शोधत कडे कडेने चालत होते.  इतक्यात एक पिसाटलेला कुत्रा धावत आला आणि माझा पाय तोंडात पकडला. घाबरून किंचाळले.  छत्री उगारली.  तेव्हा आला तसा निघूनही गेला.  पाय मात्र ठणकायला लागला.  सलवार फाटली. कशीबशी शाळेकडे पोहोचले.  मुलांना घेऊन घरी आले.  मुलेही लहान असल्यामुळे घाबरली होती आणि खरे तर जास्त प्रमाणत गोंधळली होती.  त्यानी त्यांच्या बाबाना, आजीला, काकीला फोन केले.  पण कोणाचा विश्वास बसत नव्हता. कारण तो दिवस महान होता ना!  शेवटी माझी लेक रडकुंडीला आली तेव्हा त्यांचा विश्वास बसला.  आजपर्यंत माहेरून आणि सासरहून अक्ख्या घराण्यात कोणालाही कुत्रा न चावल्यामुळे मला कुत्रा चावणे ही ‘ब्रेकिंग न्यूज’ झाली होती. तोपर्यंत संध्याकाळ झाली.  सासू, दीर, जाऊ, पुतण्या आणि माझा नवरा सगळेच जमले होते आणि हास्याचा गडगडाट होत होता. (कारण मला तसे विशेष गंभीर काही लागले/झाले नव्हते आणि त्यामुळे वातावरण हलके फुलके होते.) इतकावेळ केविलवाणी असलेली माझी दोन्ही मुलेही फितूर होऊन त्यांना सामील झाली.  एक विरुद्ध सात असा सामना रंगला होता.  गडगडाटी हास्याचा धबधबा ओसरल्यावर त्यांच्या लक्षात आले की मला इंजेक्शन देण्यासाठी डॉक्टरकडे घेऊन जावे लागणर.

‘हिला इंजेक्शन द्यायची गरज आहे का?  मला वाटते गरज त्या कुत्र्याला असणार.  आपण त्याला शोधूया.’
‘तो नेमका तुलाच कसा चावला?  आता त्याचे काही खरे नाही.’ असे विनोद करून झाले आणि मग आमची स्वारी निघाली डॉ.कडे.  तिथे गेल्यावर त्यांच्यासकट सगळे छोट्या हास्य धबधब्यात न्हाऊन निघाले.  आता मी सुद्धा त्यांच्यात सामील झाले. कारण दुखायचे कमी झाले होते आणि हास्याची लागण झाल्याशिवाय फार काळ तुम्ही नाही राहू शकत.  इंजेक्शनचा संपूर्ण कोर्स होईपर्यंत माझे नाव त्या केमिस्टला नीट लक्षात राहिले आणि अजूनही आहे.  तुम्हाला सांगते पहिले इंजेक्शन आणायला गेले तेव्हा तोही हसतोय असा मला भास(?) झाला होता.

अजूनही दरवर्षी घरचे विसरले तर मी आठवण करून देते आणि हसा पोटभरून असेही सांगते.  इतर कोणाला सांगितले तर विश्वास नाही बसत.  ‘एप्रिल फूल’ करतेय असे समजतात.  पण त्यांना थोडे हसवावे म्हणून सांगते झालं.

हसा आणि हसवत राहा हा वसा आपुला!

तुमचा विश्वास बसलाय का?

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी, WhatsApp Group)

अकल्पित

माधवीने आणलेल्या गरम चहाचा घोट घेत विजयने आताच आलेले ताजे वर्तमानपत्र उघडले. आज रविवार असल्यामुळे ऑफिसला जाण्याची गडबड नव्हती. माधवी स्वयंपाकघरात पोह्यांसाठी कांदा चिरत होती. विजय एक बडा सरकारी अधिकारी. रिटायरमेंटला अजून दोन वर्षे बाकी होती. माधवी गृहिणी, पण वर्षभरापासून मुलगी जान्हवी लग्न होऊन अमेरिकेत आणि मुलगा निखिल नोकरी निमित्त बेंगलोरला असल्यामुळे ती आपला बराचसा वेळ एका संस्थेच्या समाजकार्यासाठी देत होती.

विजयने पेपरचे पान उलटले आणि तेवढ्यात दारावरची बेल वाजली. त्याने उठून दार उघडले. दारात तीन व्यक्ती उभ्या होत्या.
“कोण हवंय आपल्याला?” विजयने विचारले,
“मी इन्स्पेक्टर शिंदे, हे आमचे सायबर क्राइम सेल ऑफिसर दीक्षित आणि हे हवालदार कदम” इन्स्पेक्टर शिंदेंनी दोघांकडे निर्देश करत सांगितले.
“काय झालंय इन्स्पेक्टर?” प्रश्नांकित चेहरा करुन विजयने विचारले. एव्हाना माधवी बाहेर आली होती.
“तुम्हाला आमच्या बरोबर पोलिस स्टेशनला चौकशीसाठी यावे लागेल.” इन्स्पेक्टर म्हणाले.
“का? काय झाले?” विजयने विचारले.
“दिल्लीच्या एका व्यापाऱ्याच्या डेबिट कार्डचा गैरवापर करून काही परदेशी शॉपिंग साईट्सवरून ऑनलाईन खरेदी करण्यात आली आहे सुमारे साडेचार लाखांची.” इन्स्पेक्टरने माहिती दिली.
“पण यांत माझा काय संबंध?” विजयला कळत नव्हते की इन्स्पेक्टर हे सगळं अापल्याला का सांगताहेत. विजय आणि माधवी दोघेही गोंधळलेल्या चेहऱ्याने त्या तिघांकडे आलटून पालटून पाहत होते.
“तुम्हाला चौकशीसाठी यावे लागेल कारण यांत तुमच्या वाय फाय नेटवर्कचा वापर केला गेला आहे. आणि हा एरिया आमच्या पोलिस स्टेशनच्या अखत्यारीत येत असल्याने दिल्ली पोलिसांनी ही कम्प्लेंट आम्हाला वर्ग केली आहे.” दीक्षितांनी पुस्ती जोडली. विजय आणि माधवी दोघांच्या पायांखालची जमीन सरकल्या सारखी झाली. काय करावं, काय प्रतिक्रिया द्यावी, त्यांना कळेना.
त्याही अवस्थेत विजय माधवीला धीर देत म्हणाला, “मी जाऊन येतो, बघतो काय झाले आहे ते. काळजी करू नकोस.” आणि तो त्या तिघांबरोबर बाहेर पडला. थोड्याच वेळात इन्स्पेक्टर शिंदे आणि सायबर सेल ऑफिसर दीक्षित या दोघांसमोर विजय बसला होता.

दीक्षितांनी सांगितल्या प्रमाणे शुक्रवारच्या रात्री एक दीड वाजेच्या सुमारास त्याचे वायफाय नेटवर्क वापरून दिल्लीच्या आलोक शर्मा या व्यापाराच्या डेबिट कार्डचा गैरवापर करून पाच सहा विदेशी शॉपिंग साइट्सवरून ऑनलाइन खरेदी करण्यात आली होती. वायफाय नेटवर्क त्याच्या नावे असल्याने या प्रकाराला तोच नैतिक जबाबदार ठरत होता.
“हे कसे शक्य आहे आमच्या घरी फक्त मी आणि माझी पत्नी असे दोघेच असतो आणि रात्री साडेनऊला तर आमची निजानीज झालेली असते. त्या दिवशी आमच्याकडे कोणी सुद्धा आलेले नव्हते, मग… ” “मिस्टर विजय जोशी..” त्याला मध्येच तोडत दीक्षित म्हणाले, “आम्हाला कळतंय की हे काम तुमचे नाही. ” त्यानंतर दीक्षितांनी हा सर्व प्रकार विजयला कळेल अशा सविस्तरपणे समजावून सांगितला.

या प्रकाराला वॉर ड्रायव्हिंग असे म्हणतात. यात सायबर गुन्हेगार कार किंवा कुठलेही वाहन घेऊन रात्री बाहेर पडतात. सोबत लॅपटॉप किंवा कुठलेही स्मार्ट डिव्हाइस ठेवतात. त्यावर एअरक्रॅक सारखे सॉफ्टवेअर आणि वायरलेस अॅडाप्टर, वायफाय पासवर्ड क्रॅक करण्यासाठी लावलेले असते. एकदा का स्ट्राँग सिग्नलचे वायफाय नेटवर्क मिळाले आणि त्याचा पासवर्ड क्रॅक झाला, कि ते वायफाय नेटवर्क वापरण्यासाठी उपलब्ध होते. ते वापरून सायबर गुन्हेगारी कारवाया केल्या जातात. हे गुन्हेगार स्वतःचा ट्रेस लागू न देण्यासाठी एक खास प्रकारचे ब्राउझर वापरतात त्यामुळे ते सहजासहजी पकडले जात नाहीत. मात्र ज्याच्या वाय फाय नेटवर्कचा वापर केला गेला असेल ती व्यक्ती संकटात येऊ शकते. विजयच्या केसमध्ये नेमके हेच झाले होते. स्ट्राँग पासवर्ड आणि फारसे सिक्युर्ड वायफाय नेटवर्क नसल्याने हे घडले होते. बिचाऱ्याची काही चुक नसतांना तो नाहक गोवला गेला होता. थोडीशी बेपर्वाई त्यांच्या अंगलट आली होती. दोन महिने खटला चालला. विजयवर डेबिट कार्ड च्या गैरवापराचा गुन्हा सिद्ध होऊ शकला नाही पण त्याला वायफाय नेटवर्कच्या बेजबाबदार वापराबद्दल दंडाची मोठी रक्कम भरावी लागली. दरम्यान काही दिवस त्याला नोकरीतून निलंबित राहावे लागले.

मित्र मैत्रिणींनो तुमच्यापैकी बहुतेक जण घरात वायफाय नेटवर्क वापरत असाल तर काही नियम जरूर पाळा, तुमच्या वायफाय नेटवर्क सर्व्हिस इंजिनीअरला सांगून WPA इन्क्रिप्शनचा वापर करा. स्ट्राँग पासवर्ड लावा. शक्यतो रात्री किंवा वायफाय वापरांत नसल्यास राऊटर बंद करून ठेवा. घरातले नेहमीच्या वापरातले लॅपटॉप, स्मार्ट डिव्हाइसेस फक्त तुमच्या वायफाय नेटवर्कचा वापर करू शकतील, अनोळखी डिव्हायसेस ला वायफाय नेटवर्क स्वीकारणार नाही, अशी सेटिंग सुद्धा तुम्ही करू शकता. तर सावध आणि सजग राहून टेक्नॉलॉजीचा आनंद घ्या.

कविता दातार
सायबर सिक्युरिटी कन्सल्टंट

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी, WhatsApp Group)

WhatsApp च्या पोतडीतून… भाग १

हर चीज का नशा अलग होता है
हर चाँद का दीदार अलग होता है
किसी एक कंपनी में जिंदगी
बरबाद मत करना क्यूं की…
हर कंपनी का पगार
अलग होता है.. 😀

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

गिरना भी अच्छा है ,
औकात का पता चलता है
बढ़ते हैं जब हाथ उठाने को…
अपनों का पता चलता है !

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

जिन्हें गुस्सा आता है
वो लोग सच्चे होते हैं |
मैंने झूठों को अक्सर
मुस्कुराते हुए देखा है.. 🙂

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

“ना गुजरना ईद के दिन किसी मस्जिद के पास से,
कहीं लोग चाँद समझ कर रोजा ना तोड़ दे,
होकर खफा खुदा तुमसे कहीं…
चाँद जैसे चेहरे बनाना ना छोड़ दे” 🙂

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

जाता जाता ती मोठ्या रागाने म्हणाली
“तुझ्यासारखे खुप मिळतील”
मी पण तिला हसत हसत म्हणालो
“पण माझ्यासारखाच का पाहिजे” 😉

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

ना वो मिलती है, ना मै रूकता हू, पता नही… रास्ता गलत है या मंजिल..!!

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

जिस दिन तुम्हारा सबसे करीबी साथी तुम पर गुस्सा करना छोड दे
तब समझ लेना चाहिए कि तुम उस इंसान को खो चुके हो !

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

ये तो अच्छा है मेरे दोस्तों के
हर ख़्वाब पूरे नहीं होते
वरना हम किन-किन को
भाभी जी कहकर बुलाते.. 😀

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

खवाहिश नही मुझे मशहुर होने की।
आप मुझे पहचानते हो बस इतना ही काफी है।
अच्छे ने अच्छा और बुरे ने बुरा जाना मुझे।
क्यों की जीसकी जीतनी जरुरत थी उसने उतना ही पहचाना मुझे।
ज़िन्दगी का फ़लसफ़ा भी कितना अजीब है,
शामें कटती नहीं, और साल गुज़रते चले जा रहे हैं….!!
एक अजीब सी दौड़ है ये ज़िन्दगी,
जीत जाओ तो कई अपने पीछे छूट जाते हैं,
और हार जाओ तो अपने ही पीछे छोड़ जाते हैं……

º•○●º•○●º•○●º•○●º•○●

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

झप्पी : प्यार की…

प्रेम ही व्यक्त करण्यासारखी भावना आहे. नात्यात प्रेम व्यक्त करता आलं आणि ते झालं, तर नातं वाढीस लागतं. त्यामध्ये आपुलकीचे बंध जुळू लागतात. कृतीतून किंवा मनांमधून प्रेम व्यक्त केल्यानंतर जोडीदाराला हायसं वाटतं.

image_two

आपल्यावर प्रेम करणारं कुणीतरी सोबत आहे, ही भावना त्याला किंवा तिला सुखावून जाते. मात्र, जोडीदाराला अनेकदा गृहीत धरलं जातं. काहींना प्रेम व्यक्त करणं, आपल्या भावना जोडीदारापर्यंत पोचवणं जमत नाही.हीच गोष्ट नात्याला मारक ठरण्याची शक्य ता असते. असं होऊ नये म्हणून स्वतःचे काही नियम महत्त्वाचे आहेत. आता यासाठी काही केसस्टडी नाही. साध्यासुध्या टिप्स आहेत. पाहा तर अजमावून…

• एकमेकांना वेळ देणं सगळ्यांत महत्त्वाचं.
• कामानिमित्त दोघंही व्यग्र असतात हे मान्य; पण त्यातल्या त्यात वेळ काढणं आवश्य क.
• तू माझ्यासाठी किती महत्त्वाचा किंवा महत्त्वाची, हे जाणवून द्या.
• काम आपल्यासाठी आहे, कामासाठी आपण नाही, हे लक्षात घ्या.
• ऑफिसचं काम, शेड्यूल, ताण हे नात्यांमध्ये येता कामा नये.
• रोजच्या छोट्या-छोट्या मेसेजमधून प्रेम व्यक्त करता येईल.
• कधीतरी जोडीदाराला ऑफिसमधून अचानक न्यायला जा.
• रात्री झोपण्यापूर्वी थोडावेळ का होईना गप्पा मारा.
• साध्या मिठी मारण्यातून आणि जवळ घेण्यातूनही प्रेम व्यक्त करता येतं.
• जोडीदाराचा स्पर्श सगळ्यांत जास्त सुख देणारा असतो.
• जोडीदार कंटाळला असेल, कामानं त्रस्त असेल, तर फक्त “प्यार की झप्पी’ द्या…
• नात्यात बोलण्यापेक्षा ऐकणं महत्त्वाचं असतं.
• अनेकदा काही परिस्थितीत जोडीदाराला सल्ले नको असतात.
• समोरच्यांनी फक्त आपलं ऐकून घ्यावं, अशी इच्छा असते.
• मार्ग काढण्यासाठी जोडीदाराला मोजकाच सल्ला द्या, आधी त्याचं ऐकून घ्या.
• नात्यात नुसतं प्रेम असून उपयोगाचं नाही, ते व्यक्त करता आलं पाहिजे.

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

सक्सेस – बेस्ट ऑफ़ नेपोलियन

नेपोलिअन हिल (ऑक्टोबर २६, इ.स.१८८३ – नोव्हेंबर ८, इ.स.१९७०) एक प्रसिद्ध अमेरीकन लेखक. थिंक अँड ग्रो रीच ह्या जगातील सर्वाधीक खपाच्या पुस्तकाचे मुळ लेखक. स्वयं-प्रेरणा,व्यक्तिमत्व विकास,स्वयं-सेवा व अर्थशास्त्र ह्या विषयांवर लिखाण आणि त्या विषयांचे प्रणेते.

सक्सेस – बेस्ट ऑफ़ नेपोलियन हिल या पुस्तकातील काही निवडक महत्वाची यशाचे तत्व पुढे देत आहे.

image

1. दोन किंवा अधिक मने सुसंवादी पद्धतीने एका निच्छित हेतुपुर्तिसाठी संयुक्तपने कार्य करतात, त्या संयुक्त मनाला मास्टर माइंड म्हणतात.

2. यशाची सुरवात तीव्र इच्छेतुन होते.
शक्तिप्रेरके:
• आत्मरक्षनाची तीव्र निकड
• लैंगिक संबंधा विषयी तीव्र आसस्क्ति
• पैसा मिळव्ण्याची तीव्र इच्छा
• पुनर्जन्माची तीव्र आसक्ति
• शक्ति ताकद प्रसिद्धि
• प्रेम
• बदला ( अविकसित मनाचा एक गुण)
• अहं पणा कड़े जाण्याची इच्छा
या आठ प्रेरक उत्तेजना बल विक्रय कला साठी सुद्धा उपयोगी ठरतात जर मोठ यश मिळवायच असेल तर मनामधे अत्यंत प्रबल अशा प्रेरणेचे बीजारोपण करा

3. एक निच्छित घ्येय पाहिजे, तुम्हाला काय पाहिजे यांच नुसत ज्ञान जरी माणसाला झाल, तरी तो एक नवमान्शा इतका यशस्वी झालेलाच आहे अस म्हणायला काहीच हरकत नाही.

4. यशस्वी होण्यासाठी स्वतावर आत्मविश्वास असायला हवा. स्वतातल्या गुण दोषाची यादी करा त्यापैकी उपयोगी आणि सशक्त असे गुण निवडून एक निच्छित आराखडा बनवा.

5. टिकेची, अनारोग्याची, गरिबिची,वार्धक्याची, मत्सराची आणि मृत्यूची भीती या 6 भीतिवर विजय मिळवा म्हणजे आत्मविश्वास वाढेल आणी यशस्वी व्हाल.

6. तुमची मिळकत किती आहे हे फारस महत्वाच नाही. तुम्ही यातला किती भाग कसा बचत करता हे महत्त्वाच आहे.
7. तत्पर , ठाम आणि योग्य निर्णय घेण्याचे नेतृत्व आणि पुढाकार असावा. गप्पा नको , कृति हवी

8. माणसाच्या मनामधुन निघालेले अत्यंत फायदेशीर उत्पादन म्हणजे नवकल्पना आणि त्यांची निर्मिती कल्पनाशक्ति मधून होते. तसेच हे उत्पादन विकण्यासाठी उत्कृष्ट विक्रीकला आवश्यक असते.

9. जी माणसे आपल्या आवडीच्या क्षेत्रात काम करतात ती माणसे यशस्वी व्हायला फारसा वेळ लागत नाही. त्यात त्याना कमालीचा उत्साह मिळत असतो. मनाला संगीत तसेच वर सांगितलेले शक्ति प्रेरके सुद्धा उत्साह प्रदान करतात.

10. आपल्या भावनांवर नियंत्रण स्व – नियन्त्रण असावे मुख्य करून रागावर.
11. नेहमी मिळणार्या मोबद्ल्यापेक्षा जास्त सेवा देण्याची सवय ठेवावी.

12. प्रसन्न व्यक्तिमत्व असावे ज्याचे मुख्य घटक पुढील: हस्तांदोलन , देहबोली, कपड्यांची निवड, आवाज त्याची पट्टी, दर्जा, मृदुता, समतोल, निस्वार्थीपणा, हावभाव, ठाम छाप पाडणारे विचार, उत्साह, प्रामाणिकपणा, चुम्बकत्व, शब्दांची निवड, उद्दिष्टान्साठी कळकळ आणि उत्साह..

13. एखादी वस्तुस्तिथि लक्षात आली की तीच दोन वर्गामधे वर्गीकरण कराव, आयुष्याचा ध्येय प्रत्यक्षात आणण्यास महत्त्वाची आणि बिन महत्त्वाची किंवा सम्बंधित नसलेली वस्तुस्थिति.

14. आपले कार्य फक्त मन लावून करा त्यामधे आपल्या ह्रदयाची आणि आत्म्याची देखील उर्जा केन्द्रीभूत करा. एकाग्रतेने निच्छित उद्देश डोळ्यासमोर ठेवून ते कार्य तडीस न्या!

15. आपल्या क्ष्रेत्रात अमाप यश मिळवायच असेल तर आपल्यासोबत काम करनार्यांच सहकार्य मिळन तसेच इतर कंपन्यांच सहकार फार अत्यावश्यक असत.

16. इतरांवर वाईट परिणाम होइल अशा कुठल्याही कामात सहभागी होवू नये.

17. जी विधाने सत्य नाहित असा विश्वास आहे ती कधीच बोलू नये.

18. जास्तीत जास्त माणसांच्या भल्यासाथी जी सेवा देता येइल तीच सेवा देण्याचा कळकळीने प्रयत्न करावा.

19. पैशापेक्षा माणसाना जास्त महत्त्व द्याव.

20. ज्यांच्यावर आपण कृपा केली नाही त्यांच्याकडून कृपेची अपेक्षा पण ठेवू नये.

21. हक्क असल्याशिवाय मागु नये.

22. अत्यंत शुल्लक कारणासाठी वाद घालू नये.

23. फुकटचा सल्ला देवू नये.

24. लोकांकडून काम करून घेण्यासाठी खुशामत करू नये.

25. अपयश किंवा संकटा पासून दूर न पळता अनुभवाने त्याचा हिशोब पूर्णपने चुकता करूँन यश गाठावे.

26. सहनशीलता अंगी बाळगावी.

27. समान गोष्टी परस्परांना आकर्षित करतात..तुम्ही जे पेराल तेच उगवते.

28. आरोग्यदायी आहार, योग्य व्यायाम , उपवास, डायटिंग करावे.

29. नशिबाला दोष देवू नये, परिस्थिति गेली खड्यात मी मला हवी तशी परिस्थिति निर्माण करू शकतो असा विश्वास असावा.

30. मानवाला मिळनारे यश हे केवळ मनाची अवस्था आहे, तुम्हाला हव आहे ते प्रथम तुमचे विचार तुमच्याकडे खेचून आणतात.

31. एखाद्याच्या मनात एका चांगल्या विचाराचे बी पेरने हे त्याचे उनेदुने काढणारे भरपूर लोक असतात त्यांच्या तुलनेने कितीतरी मोठे कार्य आहे.

(साभार – मन माझे /लेखक /कवी)