Category Archives: Uncategorized

बाप का बापडा?

बाप का बापडा?

स्त्री तरुण झाली की आईबापाची साथ सोडते. आणि पतीचा हात धरते. पस्तीशी चाळीशीपर्यंत ती नवऱ्याचं सर्वच ऐकते. मग तो चांगला असो की वाईट,सज्जन असो की दुर्जन ,व्यसनी असो की ठसनी !

जशी मुलं तरुण होतात तशी ती मुलांकडे वळते,
त्यांच्या भावना समजून घेते,
त्यांचे वाट्टेल ते लाड पुरविते,
जे पाहीजे ते मुलांना खायला देते,
नवऱ्याच्या चोरून मूलांना पैसे पुरविते ,
साहजिकच मुलं उत्पत्तीपासूनच आईच्या उदरांत, व जन्मापासून तिच्या सहवासात असतात.

बऱ्याच परीवारात मुलं तरुण झाले, की बापाशी बोलत नाहीत.
त्यांना जे मागायचं ते आईमार्फत वडिलांना निरोप पुरवितात, आईशी मनमोकळे पणाने बोलतात,
तीला न हिचकिचता मनातील सर्व चांगल्या वाईट गोष्टी सांगून टाकतात.
काही माताच मुलांच्या या सर्व गोष्टी आपल्या पतींना सांगतात. पण जास्तीत जास्त महिला यापासून पतींना दूर ठेवतात.
मुलांच्या वाईट सवयी व झालेल्या छोट्या मोठ्या चूका लपवितात, त्यावर पडदा टाकतात आणि मुलं मग भरकटतात, बिघडतात.

आईचं मुलावर नितांत प्रेम असावं पण ते आंधळं प्रेम असू नये .
की ज्या प्रेमाने मुलांचं आयुष्य बर्बाद होतं.

मुलं विस वर्षाची झाली की, आईला फार मोठेपणा वाटतो मुलांचा! आणि ते साहजिक आहे पण या कौतुकासमवेत त्या आपल्या पतीकडे दुर्लक्ष करतात.
ते काही बोलले तर मधेच बोलून त्यांचे शब्द, त्यांचे बोलणे थांबवतात.
मग मुलावर बापाचा वचक राहत नाही .
मुलांना आई चांगली वाटते अन् बाप वैरी वाटायला लागतो.

वास्तविक कोणताच बाप मुलांचा वैरी नसतो .
मुलांना व्यवहार कळावा, ते धैर्यशाली,नीतीवान ,शीलवान ,बलवान बनावे .
चांगल्या लोकांमधे उठावे बसावे ,
सर्वाचा त्यांनी मानसन्मान करावा ,
अशा कितीतरी मानवी जिवन जगण्याच्या गोष्टी त्यांनी अचूकपणे कराव्या ,
यासाठी बाप मुलांना सतत रागावत असतो, टोकत असतो,
मुलांना शिस्त लागावी हा त्याचा प्रामाणिक हेतू असतो,
मुलाच्या हातून काही चूकीचं घडू नये असं बापाला वाटते म्हणून तो आपल्या मुलांचे फालतू लाड करीत नाही.

पण याचा कुठेच सकारात्मक विचार होत नाही .
बापाचे गोडवे कुठेच गायले जात नाहीत
अशा परीस्थीतीत माणूस खिन्न होतो ,
त्याच्या मनातील भावना पत्नी समजून घेत नाही.

ती असं कधीच म्हणणार नाही की, “बाऴा,तुझे वडिल तुला तुझ्या भल्यासाठीच बोलतात, रागावतात.ते तुझ्या अभ्यासासाठीच तुला बोलतात, तुझ्या भल्यासाठीच सगळं करतात.

ते तुला बोलतात पण त्यांचं तुझ्यावर प्रेम नाही असं तर होत नाही ना ?”
उलट ,अनेक आई म्हणतात (मुलांच्या समोरच )
” बस करा, तुम्हाला माझी मुलंच दिसतात का नेहमी बोलायला , घरात आले की सुरु होता, तुम्हाला तर काहीच कळत नाही, मुलं मोठी झाली आता, त्याचे मित्र बनायला पाहीजे तुम्ही, पण नाही… लेकरांत जिवच नाही ना तुमचा !

कधीतरी प्रेमानं बोललेत का तुम्ही त्याच्याशी…
अशाप्रकारे ,आई नवऱ्याचा मुलांसमोर पाणउतारा करते.
आणि
मीच तुला समजून घेते, मीच तुझ्यावर अलोट प्रेम करते, मीच सर्वकाही करते, असा मात्रुत्वाच्या प्रेमाचा व श्रेष्ठत्वाचा आव आणते.

साहजिकच असे सतत हँमरिंग होऊन मुलं बापापासून दूर जातात.

म्हणून वेळेचं भान ठेवा.प्रपंच ही फार समजून उमजून करायची गोष्ट आहे.

मुलांना सुसंस्कार देणे हे आईचेच काम आहे पण त्यांना घडवतांना बापाचाही सहभाग आणि धाक असायलाच हवा.

कायम लक्षात ठेवा…
लहानपणी बापाचा हात धरला,तर मोठेपणी कोणाचेही पाय धरायची वेळ येत नाही.
बाप हाच बापमाणुस असतो… त्याला बापडा बनवु नका.

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)

रविवार

रविवार सर्वांसाठी एक सर्वाधिक प्रतीक्षारत दिवस. ही भेटवस्तू आणि जगातील सर्व लोकांसाठी एक उत्सव आहे. रविवार कर्मचारी, विद्यार्थी, व्यवसायी इत्यादींसाठी हा सुट्टीचा दिवस आणि आरामदायी दिवस आहे. कारण आज आपल्या कुटुंबासाठी आणि मित्रांना आम्ही संपूर्ण आठवड्यात भेटू शकत नाही. या दिवशी आपल्याला सर्व कार्य करावे लागेल, मित्रांबरोबर भागीदारी करण्यापासून, घराच्या सर्व प्रलंबित कामांची पूर्तता या दिवशी करायची असते.

रविवारी एका दिवसात घोषित करण्यात आले नाही, खरंतर, रविवारी सुट्टी म्हणून घोषित करण्यासाठी 8 वर्षांचा कायदेशीर लढा घेण्यात आला.

नारायण मेघजी लोखंडे आणि ब्रिटिश सरकार यांच्यात या कायदेशीर लढ्यात लढा देण्यात आला.

ब्रिटीशांनी आपल्यावर राज्य केले तेव्हा ही कहाणी बऱ्याच वर्षांपूर्वीची आहे. त्यावेळी देशाच्या कापड कारखान्यात कामगारांची संख्या खूप जास्त होती. पण या भारतीय कामगारांसाठी उभे राहणारे कोणीही नव्हते.

त्यानंतर, नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी या कामगारांना उभे केले.

त्यांनी सर्वप्रथम कामगारांसाठी आवाज उठविला होता आणि त्यांना श्रमिक चळवळीचा जनक तसेच भारतात कामगार संघटनेचा जनक म्हणूनही ओळखले जाते.

या लढ्यात लोखंडे यांना ज्योतिबा फुलेचा पाठिंबा मिळाला आणि मग ही लढाई कामगार आणि फुले यांच्या पूर्ण सहकार्याने सुरू झाली.

सन 1881 मध्ये लोखंडे कापड कारखान्याच्या कामगारांसाठी रविवारी सुट्टीसाठी अर्ज दाखल केला, परंतु ब्रिटिश सरकारने त्यांचा अर्ज नाकारला.

लोखंडे मानतात की सर्व कामगारांसाठी एक आठवड्यात सुट्टी असावी कारण ते सात दिवस सातत्याने काम करतात.

रविवारी मंजूर होण्याची सुट्टी लोखंडेसाठी सोपी नव्हती आणि म्हणूनच त्यांनी ते पूर्ण करण्यासाठी आंदोलन सुरू केले.

ही चळवळ सन 1881 मध्ये सुरू झाली आणि 1889 मध्ये संपली. या लोखंडेने ब्रिटीश सरकारच्या कार्यकर्त्यांच्या कामाच्या अनुसूचीसाठी काही नियम व अटी देखील वाढवल्या.

या अटी व शर्तींमध्ये त्यांनी सांगितले की संपूर्ण कामकाजाच्या दिवसात अर्धा तासांचा ब्रेक असणे आवश्यक आहे. प्रत्येक 15 दिवसांत कामगारांनी त्यांचे काम पेमेंट करावे आणि कामाचे तास कमी करावे.

कागदपत्रांवर विश्वास ठेवून लोखंडे यांनी रविवारी सुट्टीसाठी काम करण्यास सांगितले आहे जेणेकरून ते त्यांच्या कुटुंबियांसह बाहेर जाऊ शकतील आणि त्यांच्या घरीही काम करू शकतील.

लोखंडेचा असा विश्वास होता की संपूर्ण आठवड्यात एक कर्मचारी लाभ कंपनीसाठी काम करतो, म्हणून रविवारी ते आपल्या कुटुंबाच्या आणि देशाच्या फायद्यासाठी काम करू शकतात.

म्हणून आता तुम्हाला माहित आहे की लोखंडे ही व्यक्ती आहे ज्याने तुम्हाला “रविवार” भेट दिली.

गांधी

गांधी हा प्राणीच डेन्जर होता.
त्याला वगळून पुढे जाताच येत नाही.

गांधी मेला नाही.
गांधी मरणारही नाही.
मुळात गांधी मरतच नाही.

इकडे गांधी तिकडे गांधी
जिकडे तिकडे गांधीच गांधी

काँग्रेसच्या पोस्टरवर गांधी
मोदींच्या भाषणात गांधी
केजरीवालच्या टोपीवर गांधी
अण्णांच्या उपोषणात गांधी
हाॅलिवूडच्या पिक्चरात गांधी
पोंक्षेच्या नाटकात गांधी
वर्ध्याच्या आश्रमात गांधी
आश्रमातल्या विश्रामात गांधी

इकडे गांधी तिकडे गांधी
जिकडे तिकडे गांधीच गांधी.

कुणाला पक्षाच्या बॅनरवर गांधी हवा असतो.
तर कुणाला स्वच्छतेचा ब्रँड अॅम्बेसेडर म्हणून.
कुणाला विचारांसाठी, तर कुणाला टीकेसाठी.
कुणाला वैचारिक खाद्य म्हणून हवा असतो.
तर पोंक्षेंसारख्यांना पोटापाण्याचा प्रश्न भागवण्यासाठी.
कारण काहीही असो.
गांधी लागतोच.

किती आले किती गेले.
काहींनी जमेल तितकी जमेल तशी बदनामी केली.
तर काहींनी हव्या तेवढ्या हव्या तशा शिव्या दिल्या.
काहीजण टकल्या म्हणाले.
काहीजण उघडा म्हातारा म्हणाले.
काल-परवा तर कुणीतरी देशद्रोही म्हणाले.

एवढ्या टीकेनंतरही गांधी मिश्किल हसतो.
या म्हाताऱ्याच्या मनात राग कधीच नसतो.

जिथे जन्मला गांधी, तिथेच हरला गांधी.
जिथे लढला गांधी, तिथे कणभर उरला गांधी.
पण सातासमुद्रापार मना-मनात शिरला गांधी.

आईनस्टाईनला विश्वास बसेना, कुणी होता गांधी!
मंडेलाचा तर आदर्श ठरला गांधी!
ओबामाचा तर संघर्ष बनला गांधी!
बच्चा खान तर स्वत:च झाला गांधी!

इकडे गांधी तिकडे गांधी
जिकडे तिकडे गांधीच गांधी